( 8 )
( جَزاؤُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها أَبَداً رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُ ذلِكَ لِمَنْ خَشِيَ رَبَّهُ )
: ( پاداش آنان در نزد پروردگارشان بهشتهاى جاويدى است كه نهرها در دامنهء آن روان است و در آن تا ابد خواهند بود ، هم خدا از ايشان راضيست و هم آنها از خدا راضى هستند ، اين عاقبت كسى است كه از پروردگارش خشيت داشته باشد )
اين آيات در مقام بشارت و وعده به مؤمنان است ، مىفرمايد : مؤمنانى كه اعمال صالح بجا آوردند ، بهترين خلق خدا هستند « 1 » ، يعنى خيريّت منحصر در مؤمنان است ، آنگاه به شرح عاقبت ايشان مىپردازد و مىفرمايد : جزاى آنها در نزد پروردگارشان بهشتهاى خالد و جاودانه است كه نهرها در زير درختان آن جاريست و اين مؤمنان تا ابد در آن جاودانه خواهند بود و هيچ زوال و دگرگونى در نعمات آنها نخواهد بود .
در ادامه مىفرمايد : خدا از ايشان راضيست ، رضايت از صفات فعلى خداست و مصداق آن همان ثوابيست كه به ايشان اعطا مىكند تا جزاى ايمان و اعمال صالحشان باشد ، از جانب ديگر آنها هم از خدا راضى هستند ، چون به نعم و سعادت ابدى رسيدهاند ، آنگاه مىفرمايد : اين عاقبت و سرنوشت كسانى است كه از پروردگارشان مىترسند ، يعنى علامت بهترين خلق خدا و كسانى كه به بهشت عدن نايل مىشوند ، همين است كه از مقام پروردگارشان خشيت دارند و از آنجا كه در جاى ديگر فرموده :
( إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ
فقط بندگان عالم از خدا مىترسند ) ، معلوم مىشود ، علم به خدا خشيت از او را به دنبال دارد و خشيت خدا هم ايمان به او را در پى خواهد داشت ، لذا فردى كه از خدا مىترسد ، قهرا در باطنش ملتزم به ربوبيّت و الوهيّت اوست و در ظاهر هم ، اعمالش صالح و مطابق اوامر الهى مىباشد .
هامش
( 1 ) . در تفسير برهان جلد چهارم از حضرت على عليه السّلام روايت شد كه فرمود : رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم از دنيا مىرفت در حالى كه سر آن جناب را به سينهام تكيه داده بودم ، در آن حال اين آيه را تلاوت كرده و فرمود : يا على ! خير البريّه ، شيعيان تواند ، موعد من با شما در كنار حوض كوثر است ، وقتى كه تمام امّتها براى حساب جمع مىشوند ، شيعيان تو به نام و لقب پيشانى سفيدان خوانده مىشوند .