تقرّب بياب )
مىفرمايد : آن شخص نهى كننده نمىتواند مرتكب اين عمل شود ، سوگند مىخورم كه اگر دست از اين نهى خود بر ندارد و مانع از نماز خواندن بندهء ما باشد ، به طور قطع موى جلوى پيشانى او را به شدّت خواهيم گرفت و او را با وضعى ذلّت بار بسوى عذاب مىكشانيم ، پيشانيى كه صاحبش كاذب است و به خطا سخن مىگويد و عمل مىكند ، آن وقت كه ما او را گرفتيم ، اهل مجلس خود را به كمك بخواند ، يا همنشينان خود را به يارى دعوت كند تا او را از دست ما نجات دهند ، ما هم نگهبان و خازنان دوزخ را فرا مىخوانيم و آنوقت نصرت هيچ ناصرى سودى به حال او نخواهد داشت .
آنگاه خطاب به پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم مىفرمايد : نه ! تو هرگز از آن شخص نهى كننده از نماز اطاعت نكن ، بلكه به نماز و سجده بپرداز تا به اين وسيله به خدا نزديك شوى و تقرّب بيشترى بيابى ، پس مراد از سجده در اين آيه نماز يا سجده نماز است و چه بسا نماز پيامبر در آن زمان منحصر در سجده و تسبيح بوده است ، ولى بعضى مفسرّين « 1 » گفتهاند : منظور از سجده در اين سوره ، سجده واجب هنگام قرائت سور عزائم « 2 » است ، بعضى نيز سجده را « 3 » به معناى نزديكى و تقرّب به ثواب خداى تعالى دانستهاند ، چون نزديكترين حالت بنده به پروردگار حالت سجود است ، البته اين مطلب با روايات نيز تطبيق مىكند .
هامش
( 1 ) . تفسير قرطبى .
( 2 ) . سور عزائم عبارتند از سورههاى : سجده ، فصلّت ، نجم ، علق .
( 3 ) . تفسير مجمع البيان .