مجازات الهى در حقّ منكران و مكذّبان اثبات شود ، منظور از عاد ، امّت هود پيامبر عليه السّلام است كه در سرزمين احقاف مىزيستند و ارم نام شهرى متعلّق به آن قوم بوده ، شهرى آباد و بىنظير با قصرهاى مرتفع و ستونهاى برافراشته ، مىفرمايد : آيا نديدى كه پروردگارت با قوم عاد كه در ارم ساكن بودند چه كرد ؟ آنها كه مردمى نيرومند و بىنظير بودند و سرزمينى آباد با بناهاى مرتفع داشتند و آيا نديدى كه خداوند با قوم ثمود چگونه رفتار كرد ؟ - ثمود ، همان امّت صالح پيامبر عليه السّلام است كه مردمى نيرومند و با شوكت بودند كه با صخرههاى عظيمى كه از دامنهء كوهها مىبريدند خانههايى مىساختند و امروز هيچ نشانهاى از آنها باقى نمانده ، و نيز نديدى كه پروردگارت با فرعون صاحب ميخها چگونه رفتار كرد همان فرعون زمان موسى عليه السّلام كه براى تعذيب مخالفانش چهار دست و پاى آنها را با ميخ به زمين متّصل مىكرد ، اينها همگى اقوام و اشخاصى بودند كه در شهرها طغيان كرده و فساد را گسترش دادند ، در نتيجه پروردگارت عذابى شديد و پشت سر هم و غير قابل توصيف بر آنها نازل كرد .
آرى براستى خداوند مراقب اعمال بندگان خود مىباشد و آنها را بواسطه كفر و طغيان مؤاخذه و عقاب مىكند ، چون او ربّ العالمين است و سنّت او همواره جريان دارد .
( 15 )
( فَأَمَّا الْإِنْسانُ إِذا مَا ابْتَلاهُ رَبُّهُ فَأَكْرَمَهُ وَ نَعَّمَهُ فَيَقُولُ رَبِّي أَكْرَمَنِ )
: ( امّا انسان طبيعتش اين گونه است كه وقتى پروردگارش او را امتحان كند و در محيط زندگى او را ارجمند نمايد و به او نعمت بدهد ، مىگويد : پروردگارم مرا گرامى داشته )
( 16 )
( وَ أَمَّا إِذا مَا ابْتَلاهُ فَقَدَرَ عَلَيْهِ رِزْقَهُ فَيَقُولُ رَبِّي أَهانَنِ )
: ( امّا وقتى كه او را امتحان كند و روزى او را تنگ نمايد ، مىگويد : پروردگارم مرا خوار كرده است )
مىفرمايد با اينكه ما گفتيم ، خداوند اعمال بندگانش را تحت نظر دارد و اعطاى نعمات براى امتحان و آزمايش آنهاست ، ولى طبيعت انسان ظلوم و جهول چنان است كه وقتى پروردگارش او را مورد امتحان قرار دهد و او را با اعطاى نعمت ارجمند نمايد و گرامى و متنعم سازد ، با خود مىگويد : خداى تعالى و پروردگار من مرا مورد كرامت و نعمت قرار داده ، يعنى گمان مىكند نعمات و اكرامى كه به او اعطاء شده موقّت نيست و