( 1 )
( إِذَا السَّماءُ انْشَقَّتْ )
: ( آن زمان كه آسمان شكافته گردد )
( 2 )
( وَ أَذِنَتْ لِرَبِّها وَ حُقَّتْ )
: ( و فرمان پروردگارش را گوش دهد و سزاوار شنيدن آن گردد )
( 3 )
( وَ إِذَا الْأَرْضُ مُدَّتْ )
: ( و زمانى كه زمين با از بين رفتن پستيها و بلنديها فراخ شود )
( 4 )
( وَ أَلْقَتْ ما فِيها وَ تَخَلَّتْ )
: ( و آنچه در درون خود دارد ، بيرون انداخته و خود را تهى مىسازد )
( 5 )
( وَ أَذِنَتْ لِرَبِّها وَ حُقَّتْ )
: ( و تسليم فرمان پروردگارش مىگردد و سزاوار و امين او مىشود
مىخواهد بفرمايد : وقتى كه آسمان شكافته شد و متلاشى گشت و آسمان مطيع پروردگارش گشت و سزاوار شنيدن فرامين او گرديد و زمانيكه زمين گشاده و كشيده گشت و آنچه در بطن خود دارد ( مردگان و گنجها و معادن ) همه را بيرون ريخت و خالى شد و زمين هم مانند آسمان مطيع پروردگارش گرديد و سزاوار شنيدن فرامين الهى گشت ، آنوقت انسان پروردگارش را ملاقات مىكند و پروردگارش طبق اعمالى كه انجام داده به حساب و جزاى او مىپردازد .
( 6 )
( يا أَيُّهَا الْإِنْسانُ إِنَّكَ كادِحٌ إِلى رَبِّكَ كَدْحاً فَمُلاقِيهِ )
: ( اى انسان بدرستى كه تو در راه پروردگارت تلاش مىكنى و بالاخره او را ديدار خواهى كرد )
مىفرمايد : هدف نهايى سير و سعى و تلاش انسان ، خداى سبحان است ، يعنى انسان به جهت آنكه عبديست مربوب و مملوك كه هيچ مالكيتى نسبت به نفس خود و اعمال و آثارش ندارد ، جز آنكه مولايش اراده كند ، دائما در حال سعى و تلاش و شتافتن بسوى خداى تعاليست كه ربّ و مالك و مدبّر امور اوست ، لذا انسان در اراده و عملش مسئول است و اين امر خود حجّتى براى معاد است ، چون ربوبيّت الهى تمام نمىشود ، مگر با عبوديّت بندگان و عبوديّت هم فقط با بودن تكليف و مسئوليّت تصوّر مىشود و مسئوليّت هم فقط با بازگشت بسوى خدا و حساب و جزا تمام مىشود ، پس انسان قطعا در مسير وجودى خود به ملاقات پروردگارش مىشتابد و به سوى او باز مىگردد .
( 7 )
( فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِيَمِينِهِ )
: ( و امّا كسى كه كتاب عملش بدست راستش داده شود )
( 8 )
( فَسَوْفَ يُحاسَبُ حِساباً يَسِيراً )
: ( به زودى حسابى آسان از او مىكشند )