( 17 )
( وَ اللَّيْلِ وَ ما وَسَقَ )
: ( و سوگند به شب و آنچه بپوشاند )
( 18 )
( وَ الْقَمَرِ إِذَا اتَّسَقَ )
: ( و سوگند به ماه بدر كه جوانبش را نورانى مىكند )
( 19 )
( لَتَرْكَبُنَّ طَبَقاً عَنْ طَبَقٍ )
: ( كه همانا به زودى بعد از مرگ عوالمى را سير خواهيد كرد )
مىفرمايد : هر چند كه حاجتى به سوگند نيست ، امّا قسم به سرخى كرانهء افق در هنگام غروب خورشيد و قسم به شب كه همه آنچيزهايى را كه در روز متفرّق شده ، جمع مىكند و يا ستارگان را از خفاء به ظهور مىرساند و قسم به ماه ، وقتى كه نورش جمع مىشود ، و در شب چهاردهم به صورت بدر كامل در مىآيد ، كه هر آينه شما انسانها در مسير زندگى دنيوى و اخروى خود مراحل متفاوتى را طى مىكنيد ، ( ابتدا زندگى دنيا ، سپس مرگ ، بعد از آن برزخ و سپس بعث و . . . ) كه اين مراحل مترتب بر يكديگر و متطابق بر هم است ، بعضى مفسرّان گفتهاند ، طبق عن طبق به معناى آنست كه آسمان يك مرحله مانند روغن گداخته گشته و سپس شكافته مىشود و كسانى كه در دنيا خوار و خفيف شمرده شدهاند ، برترى يافته و مستكبران پست و وضيع مىشوند و يا بعد از شدّت و سختى آسايش و راحتى خواهد بود و يا پس از فقر و فاقه بىنيازى و توانگرى و يا بعد از مرض و بيمارى صحت و تندرستى و يا به عكس اين مراحل و بعضى هم اين مراحل را به معناى شدّت حوادث دانستهاند و بعضى ديگر آن را به معناى پيش بينى صعود بشر به فضا تفسير كردهاند « 1 » .
( 20 )
( فَما لَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ )
: ( پس چه مىشود ، ايشان را كه ايمان نمىآورند ؟ )
( 21 )
( وَ إِذا قُرِئَ عَلَيْهِمُ الْقُرْآنُ لا يَسْجُدُونَ )
: ( و وقتى كه قرآن خوانده مىشود ، خاضع نمىگردند ؟ )
( 22 )
( بَلِ الَّذِينَ كَفَرُوا يُكَذِّبُونَ )
: ( بلكه كسانى كه كه كافر شدند ، تكذيب مىنمايند )
( 23 )
( وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما يُوعُونَ )
: ( و خدا مىداند كه در دل چه چيزى نهفتهاند )
( 24 )
( فَبَشِّرْهُمْ بِعَذابٍ أَلِيمٍ )
: ( پس ايشان را به عذابى سخت بشارت بده )
( 25 )
( إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ )
: ( مگر كسانى كه
هامش
( 1 ) . ( از كمال مصطفى شاكر ) .