تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى )ج ٤ — صفحة 730

مساهمون:

ص٧٣٠

( 3 ) ( وَ إِذَا الْبِحارُ فُجِّرَتْ ) : ( و وقتى كه درياها به هم متصّل گردد ) ( 4 ) ( وَ إِذَا الْقُبُورُ بُعْثِرَتْ ) : ( و زمانيكه گورها زير و رو شود و مردگان از آن بيرون شوند ) ( 5 ) ( عَلِمَتْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ وَ أَخَّرَتْ ) : ( در آن روز هر كس داند كه چه اعمالى كرده و يا نكرده ) مىفرمايد : در روز قيامت كه آسمان شكافته و منشقّ مىشود و ستارگان هر يك از مدار خود خارج شده و پراكنده و متفرّق مىشوند و زمانيكه درياها طغيان كرده و بهم متصّل مىگردند و آن زمانى كه خاك قبرها منقلب و زير و رو مىشود و انسانهاى مرده از گور بيرون آورده مىشوند تا به جزاى خود برسند ، در آن زمان است كه هر نفسى به آن اعمالى كه خودش در دنيا انجام داده و سنتّهايى كه از خودش باقى گذاشته علم تفصيلى مىيابد و حقيقت آن را درك مىكند . ( 6 ) ( يا أَيُّهَا الْإِنْسانُ ما غَرَّكَ بِرَبِّكَ الْكَرِيمِ ) : ( اى انسان ، چه چيزى تو را به پروردگار كريمت مغرور كرده ؟ ) ( 7 ) ( الَّذِي خَلَقَكَ فَسَوَّاكَ فَعَدَلَكَ ) : ( پروردگارى كه تو را آفريده و ساخته و پرداخته و تناسب داده است ) ( 8 ) ( فِي أَيِّ صُورَةٍ ما شاءَ رَكَّبَكَ ) : ( و به هر صورتى كه خواسته تركيب كرده ) اين آيات ، انسان را مورد عتاب قرار داده و منظور از اين انسان افراد منكر معاد و روز جزا هستند و معلوم است كه انكار روز جزا ملازم انكار تشريع دين و انكار ربوبيّت خداى تعالى است ، مىفرمايد : اى انسان چه چيزى تو را نسبت به پروردگار كريمت كه اين همه نعمات به تو ارزانى كرده ، مغرور كرده ؟ يعنى كفران تو هيچ عذر و بهانه‌اى ندارد « 1 » ، آنگاه به شرح موارد تدبير الهى مىپردازد و مىفرمايد : آن پروردگارى كه

هامش
( 1 ) . در تفسير روح المعانى آوردن كلمهء كريم را از باب تلقين حجّت دانسته است ، يعنى خداوند خود به انسان تعليم مىدهد كه بگويد : خدايا كرم تو را مرا مغرور كرد ، امّا اين معنا با سياق كه در مقام تهديد و عتاب است سازگار نيست .