( 15 ) ( بِأَيْدِي سَفَرَةٍ ) : ( و بدست سفيرانى نوشته شده ) ( 16 ) ( كِرامٍ بَرَرَةٍ ) : ( گرامى و نيكو ) آنگاه مىفرمايد : نه اينچنين رفتارى درست نيست ، همانا اين آيات قرآن تذكره و موعظهايست كه هر پند پذيرى از آن متعّظ مىشود و تذكّر دهندهايست كه اعتقاد حقّ و عمل حقّ را تذكّر مىدهد ، و هر كس خواست مىتواند به ياد قرآن و معارف آن باشد و قرآن اين مطلب را تذكّر مىدهد كه مردم بدانچه فطرت بسوى آن هدايت مىكند ، منتقل شوند و آن عقايد و اعمال حقّهايست كه در لوح فطرت محفوظ است ، بنابراين در دعوت و تذكّر قرآن اكراه و اجبارى نيست و نفع پذيرش آن تنها عايد خود انسان مىشود . در ادامه مىفرمايد : قرآن در صحفى نوشته شده كه در نزد خدا عظيم القدر و رفيع المنزلت است و از هر باطل و سخن بيهوده و شك و تناقض ، پاكيزه و مطهّر است . و اين صحائف متعدّد « 1 » بدست رسولانى بزرگوار و محسن نوشته شده ، ملائكه مخصوصى كه هم در نزد پروردگارشان ذاتا بزرگوارند و هم در عمل نيكوكار مىباشند و ايشان مسئوليّت حمل آن صحف و رساندن آن به پيامبران را به عهده دارند و اين ملائكه احتمالا اعوان و ياران جبرئيل در امر القاء وحى هستند . ( 17 ) ( قُتِلَ الْإِنْسانُ ما أَكْفَرَهُ ) : ( خدا بكشد انسان را ، چقدر كفران پيشه است ) ( 18 ) ( مِنْ أَيِّ شَيْءٍ خَلَقَهُ ) : ( مگر خدا او را از چه خلق كرده كه به خود چنين اجازهاى مىدهد ؟ ) ( 19 ) ( مِنْ نُطْفَةٍ خَلَقَهُ فَقَدَّرَهُ ) : ( مبدأ خلقتش نطفهاى بوده كه بعدا او را تقدير نمود ) ( 20 ) ( ثُمَّ السَّبِيلَ يَسَّرَهُ ) : ( و سپس راه سعادتش را آسان و فراهم كرد ) ( 21 ) ( ثُمَّ أَماتَهُ فَأَقْبَرَهُ ) : ( آنگاه او را دچار مرگ نمود و سپس او را وارد قبر ساخت ) ( 22 ) ( ثُمَّ إِذا شاءَ أَنْشَرَهُ ) : ( و سپس هر وقت كه بخواهد او را زنده مىكند )
ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى )ج ٤ — صفحة 721
مساهمون: فاطمه مشايخ
ص٧٢١
هامش
( 1 ) . بنابراين قولى كه منظور از صحف را لوح محفوظ مىداند ، باطل است .