سوره دهر ( انسان )
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
غرض سوره : تذكّر دادن انسان به نحوه آفرينش او و بيان چگونگى هدايتش و اينكه انسان يا شكر مىگزارد و يا كفران مىورزد ، ذكر انواعى از عذاب كافران و نعمات ابرار .
( 1 )
( هَلْ أَتى عَلَى الْإِنْسانِ حِينٌ مِنَ الدَّهْرِ لَمْ يَكُنْ شَيْئاً مَذْكُوراً )
: ( آيا بر انسان روزگارانى نگذشت كه چيز قابل ذكرى نبود ؟ )
استفهام در اين آيه براى اثبات مطلب است و مىخواهد بفرمايد : به تحقيق بر نوع بشر روزگارانى ( قطعهء محدودى از زمان ) گذشته كه او چيز قابل ذكرى نبوده ، يعنى مادّه انسان از عدم به وجود آمده ، ولى هنوز بالفعل به صورت انسان در نيامده بوده و مىخواهد بفهماند كه انسان موجودى حادث است كه در پديد آمدنش نيازمند به صانعى است كه او را بيافريند .
( 2 )
( إِنَّا خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ نُطْفَةٍ أَمْشاجٍ نَبْتَلِيهِ فَجَعَلْناهُ سَمِيعاً بَصِيراً )
: ( به درستى كه ما انسان را از نطفهاى مختلط خلق كرديم و او را شنوا و بينا گردانيديم )
( نطفه ) يعنى آبى اندك كه در حيوانات ذكور منشاء توليد مثل است و ( امشاج ) يعنى مخلوط و ممتزج ، كه يا به اعتبار اجزاى مختلف نطفه آن را به اين صفت ناميده و يا به اعتبار مخلوط شدن آن با آب مادّه .