و غير قابل تصوّر دعوت مىكند ، تا ميان آنها داورى شود و پاداش يا كيفر ببينند ، حال و روزشان چنين است كه با ديدگانى فرو افكنده از فرط شرم و ذلّت از قبرها بيرون مىآيند ، و مانند ملخهايى در جهات مختلف پراكنده و پخش مىشوند . و با سرعت بسوى صاحب دعوت مىدوند ، تا دعوتش را اجابت كنند و كافران مىگويند : امروز روزى بس دشوار و سخت است . مراد از ( داعى ) احتمالا خداى متعال است چون در جاى ديگر مىفرمايد :
( يَوْمَ يَدْعُوكُمْ فَتَسْتَجِيبُونَ بِحَمْدِهِ
« 1 » روزى كه خدا شما را دعوت مىكند و شما او را با حمد و ستايش اجابت مىكنيد )
( 9 )
( كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ فَكَذَّبُوا عَبْدَنا وَ قالُوا مَجْنُونٌ وَ ازْدُجِرَ )
: ( قبل از اينها هم قوم نوح به تكذيب پرداختند و بندهء ما نوح را تكذيب كردند و گفتند : او جنزده شده و آسيب و مضرّت ديده است )
( 10 )
( فَدَعا رَبَّهُ أَنِّي مَغْلُوبٌ فَانْتَصِرْ )
: ( پس او پروردگارش را خواند و عرضه داشت : پروردگارا من مغلوب و شكست خوردهام پس مرا يارى كن )
( 11 )
( فَفَتَحْنا أَبْوابَ السَّماءِ بِماءٍ مُنْهَمِرٍ )
: ( در نتيجه ما درهاى آسمان را به بارانى سيل آسا بگشوديم )
( 12 )
( وَ فَجَّرْنَا الْأَرْضَ عُيُوناً فَالْتَقَى الْماءُ عَلى أَمْرٍ قَدْ قُدِرَ )
: ( و چشمههاى زمين را بشكافتيم ، و اين دو آب آسمان و زمين به منظور اجراى فرمانى رانده شده ، با يكديگر پيوستند )
( 13 )
( وَ حَمَلْناهُ عَلى ذاتِ أَلْواحٍ وَ دُسُرٍ )
: ( و ما نوح را بر مركبى كه از تخته و ميخ بود سوار كرديم )
( 14 )
( تَجْرِي بِأَعْيُنِنا جَزاءً لِمَنْ كانَ كُفِرَ )
: ( كه آن كشتى زير نظر ما به حركت آمد و بقيه به جزاى يك عمر كفر خود ، غرق شدند )
( 15 )
( وَ لَقَدْ تَرَكْناها آيَةً فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ )
: ( و به تحقيق ما آن كشتى را حفظ كرده و باقى گذاشتيم تا آيتى باشد ، پس آيا عبرت گيرندهاى هست ؟ )
هامش
( 1 ) . سورهء اسراء آيه 52