خاطره نوح باعث عبرت مردم شود . « 1 »
و در آخر با استفهامى هراس انگيز ، به منظور بيم يافتن و انذار مردم و مسجّل كردن صدق انذار و شدّت عذاب الهى مىفرمايد : پس عذاب من و انذارهاى من چگونه بود ؟
يعنى شما مكذّبان اين امّت نيز عبرت بگيريد و از عذاب الهى بيمناك باشيد ، چون آنها هم به سبب خطا و تكذيبشان مستحقّ هلاكت شدند . همچنانكه فرمود
( مِمَّا خَطِيئاتِهِمْ أُغْرِقُوا فَأُدْخِلُوا ناراً
« 2 » به سبب گناهانشان غرق شده و داخل آتش جهنم شدند )
( 17 )
( وَ لَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ )
: ( و به تحقيق ما قرآن را براى تذكّر يافتن مردم آسان كردهايم ، پس آيا كسى هست كه متذكّر شود ؟ )
يعنى ما مقاصد بلند و حقايق عاليّه قرآن را كه ما فوق عقول و فهوم عادى است در مرحلهء القاء با عباراتى آسان آورديم ، تا فهم عامهء مردم آن را درك كند ، و به اين وسيله مردم متذكّر شوند و خداى تعالى و شئون او را به ياد آورند ، پس آيا پندگيرنده و متذكّرى هست كه بوسيله قرآن متذكّر شود و به خدا ايمان آورده و به دين حق كه قرآن به سوى آن دعوت مىكند متديّن شود ؟ و اين كلام ، دعوت عمومى به تذكّر يافتن بوسيله قرآن مىباشد .
( 18 )
( كَذَّبَتْ عادٌ فَكَيْفَ كانَ عَذابِي وَ نُذُرِ )
: ( قوم عاد پيامبر خود را تكذيب كرد ، پس عذاب و انذار من چگونه بود ؟ )
( 19 )
( إِنَّا أَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ رِيحاً صَرْصَراً فِي يَوْمِ نَحْسٍ مُسْتَمِرٍّ )
: ( همانا ما بادى سخت طوفانى را در روزى نحس پى در پى بر آنان گسيل داشتيم )
( 20 )
( تَنْزِعُ النَّاسَ كَأَنَّهُمْ أَعْجازُ نَخْلٍ مُنْقَعِرٍ )
: ( بادى كه مردم را مانند نخلى كه از ريشه در آيد از زمين بركند )
( 21 )
( فَكَيْفَ كانَ عَذابِي وَ نُذُرِ )
: ( پس بنگريد كه عذاب و انذار من چگونه بود ؟ )
( 22 )
( وَ لَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ )
: ( و به تحقيق ما قرآن را براى
هامش
( 1 ) . تفسير مجمع البيان ج 9
( 2 ) . سوره نوح آيه 25