يا در وضعى نامنظم و گيج كننده واقع شدهاند بطورى كه نمىدانند چه بگويند ، گاهى قرآن را سحر مىنامند ، گاهى آن را شعر مىگويند و گاهى آن را از مقولهء كهانت و اساطير الاولين مىخوانند و اين بيان ايشان شديدتر و بىادبانهتر از تعجّب و شگفتى آنهاست .
( 6 )
( أَ فَلَمْ يَنْظُرُوا إِلَى السَّماءِ فَوْقَهُمْ كَيْفَ بَنَيْناها وَ زَيَّنَّاها وَ ما لَها مِنْ فُرُوجٍ )
: ( آيا به آسمان نظر نمىكنند كه چگونه آن را بنا كردهايم و آن را با ستارگانى زينت دادهايم و در آن هيچ شكافى نيست )
( 7 )
( وَ الْأَرْضَ مَدَدْناها وَ أَلْقَيْنا فِيها رَواسِيَ وَ أَنْبَتْنا فِيها مِنْ كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ )
: ( و زمين را نديدند كه چگونه آن را گستردهايم و كوههاى ريشهدار را در آن قرار داديم و در آن از هر صنف گياه مسرّت انگيز رويانيدهايم )
( 8 )
( تَبْصِرَةً وَ ذِكْرى لِكُلِّ عَبْدٍ مُنِيبٍ )
: ( تا مايهء بصيرت و تذكّر هر بندهاى باشد كه بسيار به سوى ما باز مىگردد )
در اين آيات به منظور ايجاد تذكّر و موعظت مىفرمايد آيا به آسمانى كه بالاى سرشان برافراشته شده نظر نمىكنند و آن را نشانهاى نمىدانند و نمىنگرند كه چگونه ما آن را افراشتهايم و به زينت ستارگان آراسته كردهايم و اين نظام بديع و جميل هيچ رخنه و شكافى ندارد و بارزترين نشانه بر قدرت قاهر و علم محيط پروردگار مىباشد ، و آيا به زمين زير پايشان نظر نكردهاند و دربارهء آن نيانديشيدهاند كه چگونه ما آن را به گونهاى گستردهايم كه مناسب و سازگار با زندگى انسان باشد و در آن كوههاى استوار و ثابت را قرار دادهايم و از انواع گياهان خوش منظره در آن رويانيدهايم ، كه همه اينها بهترين نشانه بر كمال قدرت و علم مطلق صانع يگانه است .
اين آفرينش آسمان و زمين و عجايب تدبير آنها براى اين بوده كه مايهء عبرت و بصيرت انسانهايى باشد كه زياد به سوى خدا رجوع مىكنند ( و از هر نعمتى پى به منعم آن مىبرند و از هر اثرى متوجّه مؤثّر آن مىشوند )
( 9 )
( وَ نَزَّلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً مُبارَكاً فَأَنْبَتْنا بِهِ جَنَّاتٍ وَ حَبَّ الْحَصِيدِ )
: ( و از آسمان