خواص و خردمندانشان بوسيلهء آن متذكّر گردند .
[ آيهء ( 60 - 55 ) امر پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم به صبر ، استغفار و تسبيح ]
( 55 )
( فَاصْبِرْ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَ اسْتَغْفِرْ لِذَنْبِكَ وَ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ بِالْعَشِيِّ وَ الْإِبْكارِ )
: ( پس صبر كن كه وعده خدا حق است و از گناهت آمرزش بخواه و هر صبح و شام پروردگارت را حمد و تسبيح گوى )
يعنى اى رسول ما در مقابل آزار و اذيّت مشركين صبر كن چون وعدهء خدا حق است و به زودى به آن وفا مىكند همان وعدهاى كه فرمود
( إِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنا وَ الَّذِينَ آمَنُوا
« 1 » ) و يا فرمود
( وَ كانَ حَقًّا عَلَيْنا نَصْرُ الْمُؤْمِنِينَ
« 2 » ) و از اعمالى كه نسبت به ساحت كريم تو گناه محسوب مىشود استغفار كن ، چون آنحضرت معصوم بوده و مسلّما مرتكب گناه نشده و با امر مولوى پروردگار مخالفت نورزيده است . ولى از آنجا كه رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم در اعلى درجهء منازل قرب است ، پرداختن به همين امور مادّى و ضروريّات زندگى كه حتّى يك دم مانع از ذكر خدا شود ، نسبت به ساحت آنحضرت گناه محسوب مىشود ، بعضى از مفسّران « 3 » نيز گناه آنحضرت را به معناى گناه امّت او دانستهاند .
آنگاه رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم را امر به تسبيح و حمد مىنمايد . حمدى كه با توالى ايّام استمرار داشته باشد و هر صبح و شام انجام شود همچنانكه در جاى ديگر مىفرمايد
( وَ مِنَ اللَّيْلِ فَسَبِّحْهُ وَ أَدْبارَ السُّجُودِ
« 4 » )
( 56 )
( إِنَّ الَّذِينَ يُجادِلُونَ فِي آياتِ اللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطانٍ أَتاهُمْ إِنْ فِي صُدُورِهِمْ إِلَّا كِبْرٌ ما هُمْ بِبالِغِيهِ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ )
: ( همانا كسانى كه در آيات خدا بدون هيچ دليلى كه از ناحيه خدا برايشان آمده باشد ، مجادله مىكنند ، جز اين نيست كه كبر و نخوت درونى دارند و جدالشان به جايى نمىرسد ، پس تو ، به خدا پناه ببر همانا او شنوا و بيناست )
اين آيه در مقام تأكيد و امر به صبر در آيه سابق است ، مىفرمايد اين افرادى كه بدون
هامش
( 1 ) . سورهء غافر ، آيه 51 .
( 2 ) . سورهء روم ، آيه 47 .
( 3 ) . تفسير روح المعانى ج 24 .
( 4 ) . سورهء ق ، آيه 40 .