( 59 )
( إِنَّ السَّاعَةَ لَآتِيَةٌ لا رَيْبَ فِيها وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يُؤْمِنُونَ )
: ( و همانا قيامت آمدنى است و هيچ شكى در آن نيست ولى بيشتر مردم ايمان نمىآورند )
پس حتما قيامت واقع شدنيست و هيچ شكّى در وقوعش نيست و در آن هنگام اهل باطل خسارت مىبينند و به جزاى اعمالشان مىرسند امّا بيشتر مردم به وقوع قيامت و اينكه دعوت فقط از جانب خداى يكتاست و آلهه ايشان نه در دنيا و نه در آخرت دعوتى ندارد ايمان نمىآورند .
( 60 )
( وَ قالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ داخِرِينَ )
: ( و پروردگارتان فرمود مرا بخوانيد تا شما را اجابت كنم ، همانا كسانى كه از عبادت من تكبّر مىورزند به زودى با كمال خوارى و ذلّت وارد جهنم مىشوند )
اين آيه دعوتى است از جانب خداى متعال كه مالك و متصرّف مطلق عالم هستى است براى همهء بندگانش تا او را بخوانند و نيز وعدهايست به استجابت آنان و در اين آيه وعده اجابت مطلق است ، منتها به شرط آنكه ، اوّلا ) داعى حقيقتا داعى باشد و بداند كه از خدا چه مىخواهد و ثانيا ) فقط خدا را بخواند و نظرش را از همه اسباب ديگر منصرف كرده باشد و به علم فطرى فقط مسبب الاسباب را دعا كند و زبانش در اين قضيه با قلبش موافقت داشته باشد . آنگاه مىفرمايد كسانى كه از دعا به درگاه خدا و عبادت براى او استكبار بورزند به زودى با حالت ذلّت و مسكنت وارد جهنّم خواهند شد و اين عبارت در مقام انذار مستكبرين است .
در كتاب خصال از امام صادق عليه السّلام روايت شده : به كسى كه توفيق و حال دعا داده شده باشد ، اجابت نيز داده مىشود و به كسى كه توفيق شكر داده شود افزونى نعمت نيز اعطا مىشود و به كسى كه توكّل داده شده باشد از كفايت امورش مضايقه نمىشود . چون خداى متعال مىفرمايد ( هر كس بر خدا توكّل كند ، خدا او را كفايت مىكند « 1 » )
هامش
( 1 ) . سورهء طلاق ، آيه 3