راضى از كار او نباشند نخواهند گذارد مهمات از خاك آنها عبور نمايد على الخصوص كه قشون انگليس تا نزديكى بغداد آمده و عثمانيان نهايت حاجت را بمهمات براى نگاهدارى بغداد دارند نه تنها آنها نخواهند گذارد مهمات از آنجا بگذرد بلكه صاحبمنصبان نظامى آلمان مأمور عراق كه رئيس كل آنها مارشال كلتز پاشا مىباشد هم ضرورت نگاهدارى بغداد را از كمك رسانيدن بكنت كانيتر بيشتر ميداند اين بود كه رسيدن مهمات آلمانى باردوى ايرانى به طول انجاميد و كنت كانيتز نتوانست بوعدههاى خود وفا نمايد و از طرف ديگر پرنس ريس وزير مختار آلمان مستعفى يا معزول شده بديار خود بازگشت نمود و بجاى وى دكتر واسل كه مدتى در مراكش مأموريت سياسى داشته و مرد خوش خلق متواضع ملايمى است بصحنه وارد شد وزير مختار جديد آلمان دكتر واسل از طرف دولت خود مأمور بود باصفهان رفته كابينه وطنپرستى از ايرانيان موقتا در آنجا تشكيل شده با عدهئى از نمايندگان ملت كه از تهران مهاجرت نموده يك دولت ملى بر ضد كابينه فرمانفرما تشكيل داده با آن دولت موقتى قراردادهاى لازم را در ترتيب كار مملكت بدهد و دولت آلمان و متحدين او بر ضد روس و انگليس و فرانسه اين دولت موقتى را بشناسند و سلطان احمد شاه را در محاصره روس و انگليس دانسته قرار داد مزبور را بعد از آزاد شدن شاه بمعاهده رسمى مبدل نمايند .
دكتر واسل به اين عزم بصحنه آمد كه به زودى خود را باصفهان برساند ولى بواسطه بعضى از پيشآمدها از عزم مسافرت باصفهان در گذشت و در صحنه مدتى اقامت نمود .
دكتر واسل وقتى اين مأموريت را يافته بود كه مركز كميته دفاع ملى در قم يا اصفهان بود و نظام السلطنه بنام رئيس قوه مجريه بر سر كار نيامده بود در اينوقت كه بواسطه نزديك شدن روسها و تصرف نمودن اطراف ملاير و كنگاور و غيره راه اصفهان بمخاطره افتاده و نظام السلطنه هم اعضاى كميته و نمايندگان را بصحنه طلبيده است ديگر رفتن وزير مختار آلمان باصفهان لزومى نداشت اين بود كه قرار دادند كاريرا كه در اصفهان بايد بشود در كرمانشاهان انجام دهند .
ورود وزير مختار آلمان بالضروره بتصرفات تام كه كنت كانيتز در غياب او داشت
حيات يحيى ( فارسى ) — صفحة 318
مساهمون: يحيى دولت آبادى
ص٣١٨