مجاهدين بايد اسلحه خود را بدولت بفروشند مسلم است اگر اين حكم را درباره عموم مجاهدين يعنى از هردو طرف نموده بودند بىخونريزى اجرا ميشد ولى چون نظر بيكطرف است و سوار بختيارى كه جزء قشون رسمى دولت نيست جزو مامورين اجراى اين حكم محسوب ميگردد بعنوان اينكه آنها سوار مطيعند لهذا مجاهدين سردار محيى و بستگان سردار و سالار ملى كه همه باهم يكدسته شدهاند فقط طرف اين حكم واقع ميشوند و حرفشان اينست كه اگر بايد خلع سلاح شود غير قشون رسمى دولت همه بايد مشمول اين حكم باشند و استثناء از روى غرض است .
بالجمله در حكم نظميه وقت معينى را آخر مدت قرار دادهاند كه اگر تا آنوقت مجاهدين اسلحهء خود را ندادند بقوه قهريه از آنها گرفته شود قبل از صدور اين حكم از نظميه مجلس شورايملى اقدامى در اصلاح ميان سپهدار و سردار اسعد و سردار و سالار ملى مينمايد و واميدارد قسمى باهم بخورند ولى چون اساس ندارد بىنتيجه ميماند در ايام مهلت هم از طرف وكلاء مكرر اقدامات مىشود كه پيش از انقضاى مدت مجاهدين بطيب خاطر خلع سلاح شوند ولى سودى نميدهد از يكطرف سالار ملى با نوكرهاى خود ميرود به منزل ستار خان در پارك اتابك و هرچه ممكن است مجاهدين را در آنجا جمع ميكنند و تصور نميكنند باحترام ستار خان كسى به آن محل تجاوز نمايد كسبه و اصناف و روحانيون آنها را اطمينان ميدهند سپهدار با آنها مساعدت مينمايد ولى خود داخل نشده بلكه از شهر تهران هم بعمارت ييلاقيش كه در زرگنده و در جوار سفارت روس است ميرود از طرفى دولتيان و كابينه جديد و بختياريها باحرارت فوق العاده تهيه ميبينند كه اگر موقع مهلت گذشت و تسليم نشدند آنها را قهرا خلع سلاح كنند .
مجاهدين انقلابيون هم اگرچه قسمت مهم آنها مامور فارس شده رفتهاند ولى هرچه در تهران هستند زير پرده نازكى مهياى كمك نمودن بقوه دولتى ميگردند بديهى است در اينحال چه اضطرابى بمردم روى ميدهد هرچه آخر مدت نزديك مىشود جمعيت مجاهدين در پارك افزوده ميگردد دولتيان از اطراف سنگربندى ميكنند پاركيان هم مهياى جنك و مدافعه ميگردند يكروز به آخر مدت مانده دو -
حيات يحيى ( فارسى ) — صفحة 138
مساهمون: يحيى دولت آبادى
ص١٣٨