39 ز توپ و تفنگ كلوبرشهاش * نمىرفت كس جانب قلعهاش ( ك )
40 به بيرون قلعه حصارى گرفت * دل مؤمنان زو غبارى گرفت ( ك )
منبع آب اين قلعه در بيرون آن واقع بوده كه ايرانىها آن را در يك نوبت تصرف كردهاند :
107 دويدند در پاى قلعه به تاب * ز دشمن گرفتند يكچاه آب ( ك )
و در دنبال :
109 چو شد روز آن كافر ناصواب * بدانست كه لشكر گرفتست آب ( ك )
و براى بازپسگيرى آن از ايرانيان :
روانى ز قلعه به تاب آمدند * به نزديك آن چاه آب آمدند
قلعه پرتغاليها كه اكنون ويرانه آن باقيست در سمت شرق جزيره قشم و در مجاورت شهر فعلى قشم قرار دارد . اين قلعه علاوه بر اهميتى كه در تسلط بر جزيره قشم داشته از دو جهت براى پرتغالىها اهميت داشته است .
اول آنكه قلعه هرموز از سمت غربى كه به دريا باز مىشود فاقد حصار است و لذا در برابر بمباران توپخانه كشتىهايى كه در حد فاصل جزاير قشم و هرموز قرار گيرند سخت آسيبپذير است . قلعه پرتغالى قشم روبروى قلعه هرموز واقع شده و لذا قلعه قشم براى دفاع از قلعه هرموز و جلوگيرى از ورود كشتىهاى جنگى خصم به آبراه حد فاصل آنها نيز داراى اهميت بشمار مىآمده و استقرار پرتغالىها در آنجا در آستانه تصرف هرموز براى دفاع از قلعه هرموز بايد باشد .
دوم آنكه قشم داراى آب شيرين و امكانات كشاورزى است مىدانيم كه دستيابى به منابع آب در جدال ايرانيان با پرتغالىها اهميت بسيار داشته است . تاورنيه كه نزديك به واقعه فتح قشم به ايران سفر كرده ، در سفرنامهء خود از اهميت آن جزيره در تأمين آب و علوفه سپاهيان پرتغال از آنجا تأكيد كرده است ( تاورنيه ، سفرنامهء تاورنيه ، ترجمهء ابو تراب نورى ، نشر قطره ، ص 243 ) . نزديكترين منبع آب به قلعه پرتغالى هرموز چاه دراز نام دارد كه به چاه پرتغاليها نيز موسوم است . از اين چاه راه آبهايى به قلعه و نيز ساحل وجود