( 71 )
( وَ يَقُولُونَ مَتى هذَا الْوَعْدُ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ )
: ( و مىگويند : اگر راست مىگوييد ، اين وعده چه زمانى واقع مىشود ؟ )
مراد از ( وعد ) وعدهء مجازات و عذاب در دنيا يا آخرت است ، و ايشان به جهت اصرارى كه به انكار داشتند با تمسخر و استهزاء مؤمنان را مخاطب قرار داده و به منظور تعجيز مىگويند : اگر راست مىگوييد اين وعدهء عذاب كى محققّ مىشود ؟
( 72 )
( قُلْ عَسى أَنْ يَكُونَ رَدِفَ لَكُمْ بَعْضُ الَّذِي تَسْتَعْجِلُونَ )
: ( بگو اميد است شمّهاى از آن عذابى كه نسبت به وقوع آن شتاب مىكنيد هم اكنون در تعقيب شما مىباشد )
خطاب به رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم مىفرمايد : به اين درخواست كنندگان عذاب كه از وقت وقوع آن سؤال مىكنند ، بگو ، من اميدوارم بعضى از وعدههاى خدا كه شما دربارهء آن شتاب مىكنيد - يعنى عذاب دنيوى - به زودى شما را دنبال كند و در نهايت شما را به عذاب آخرت نزديك سازد .
( 73 )
( وَ إِنَّ رَبَّكَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَ لَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَشْكُرُونَ )
: ( و همانا پروردگار تو نسبت به مردم ، صاحب فضل و كرم است ، امّا بيشتر آنان سپاس نمىگزارند )
اين آيه در سياق تهديد و انذار اين معنا را مىرساند كه اگر خداى متعال عذاب ايشان را تأخير انداخت ، با اينكه مستحقّ آن هستند ، از اين جهت است كه خداوند داراى فضل و كرم است و با آنان به مقتضاى كرم خود رفتار كرده و ايشان بايد شكر اين فضل و كرم را به جاى آورند ، امّا بيشتر آنان سپاس نمىگزارند بلكه در وقوع عذاب تعجيل مىكنند .
( 74 )
( وَ إِنَّ رَبَّكَ لَيَعْلَمُ ما تُكِنُّ صُدُورُهُمْ وَ ما يُعْلِنُونَ )
: ( و همانا پروردگارت آنچه را در سينههايشان نهان است و آنچه را آشكار مىكنند ، مىداند )
يعنى تأخير عذاب اينها ، ناشى از جهل خداى متعال نيست بلكه او از حال ايشان و استحقاقى كه بواسطهء كفر و انكارشان دارند ، آگاه است و آشكار و نهانشان را مىداند و اگر عذاب ايشان را تأخير انداخته براساس حكمت و مصلحت است .
( 75 )
( وَ ما مِنْ غائِبَةٍ فِي السَّماءِ وَ الْأَرْضِ إِلَّا فِي كِتابٍ مُبِينٍ )
: ( و هيچ امر نهفتهاى در آسمانها و زمين نيست مگر اينكه در كتابى آشكار است )