تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى ) — صفحة 509

مساهمون:

ص٥٠٩
در اين آيه برهان مستقلّ ديگرى بر عليه الوهيّت آلههء مشركين اقامه نموده و آن اين است كه : هيچ يك از افراد در آسمانها و زمين علم به غيب ندارند ، جز خداى يكتا و در عين حال هيچ كدام نمىدانند كه در چه زمانى مبعوث مىشوند ؟ پس آلههء مشركان هم علمى به غيب و زمان بعث ندارند و حال آنكه شأن يك معبود اين است كه علم به آشكار و نهان داشته باشد و مسأله جزا و بعث بندگان خود را تدبير كند و بداند كه در چه زمانى آنها مبعوث مىشوند در نتيجه آنها صلاحيّت و شأنيّت معبود بودن را ندارند و علم به روز بعث نسبت به امر تدبير يكى از مهمترين مصاديق علم به غيب مىباشد . ( 66 )
( بَلِ ادَّارَكَ عِلْمُهُمْ فِي الْآخِرَةِ بَلْ هُمْ فِي شَكٍّ مِنْها بَلْ هُمْ مِنْها عَمُونَ )
: ( مگر علم آنها دربارهء آخرت كامل است ؟ نه ، بلكه در مورد آن شك دارند ، بالاتر از اين اصولا دربارهء آخرت كور هستند ) يعنى مشركان آنچه استعداد براى علم داشتند همه را مصروف امور غير آخرت و امور دنيوى نموده‌اند بطوريكه چيزى از استعداد علميشان باقى نمانده تا بوسيلهء آن آخرت را درك كنند ، در نتيجه نسبت به امور آخرت در جهل مطلق هستند ، بلكه حتّى درباره آخرت ترديد مىكنند ، با اينكه خبر وقوع آن را از پيامبران شنيده‌اند ، امّا قلبهايشان دربارهء آن در شك است و آن را تصديق نمىكند . و بلكه از اين هم بالاتر ، ايشان نسبت به امور آخرت كورند ، يعنى خداوند دلهايشان را از تصديق آن و اعتقاد به وجود آن كور كرده است و ترّقى و اضرابى كه بوسيلهء ( بل ) در آيه تكرار شده بسيار لطيف است . و مىرساند كه مشركين در اعلاء مرتبهء محروميّت از درك آخرت هستند . ( 67 )
( وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَ إِذا كُنَّا تُراباً وَ آباؤُنا أَ إِنَّا لَمُخْرَجُونَ )
: ( و كسانى كه كافر شدند گفتند : چگونه وقتى ما و پدرانمان خاك شديم ، دوباره از گور بيرون مىشويم ؟ ) ( 68 )
( لَقَدْ وُعِدْنا هذا نَحْنُ وَ آباؤُنا مِنْ قَبْلُ إِنْ هذا إِلَّا أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ )
: ( پيش از اين نيز به ما و پدرانمان اين وعده‌ها را داده بودند ، اين جز همان داستانهاى خرافى گذشتگان نيست ) در اين آيات دو حجّت از مشركين بر نفى بعث ارائه شده كه اساس آن بر استبعاد
ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى ) — صفحة 509 | فاطمه مشايخ / كمال مصطفى شاكر