زمين برايشان بيرون آوريم تا با آنها تكلّم كند و بگويد كه اين مردم آيات ما را باور نمىكردهاند )
مىفرمايد : وقتى مردم از آيات آفاقى وانفسى ما يقين برايشان حاصل نشود و استعدادشان براى ايمان آوردن به كلى باطل گشته و تعقّل و عبرتگيرى نداشته باشند در آن زمان هنگام آن مىرسد كه آن آيت خارق العادهاى كه وعده داده بوديم به ايشان نشان دهيم و حق را برايشان آنچنان بيان مىكنيم كه ديگر جز اعتراف به حق چارهاى برايشان نماند و در آن موقع آن آيت را كه جنبندهء بزرگيست از زمين بيرون مىآوريم تا با ايشان صحبت كند و آنها را مجبور به ايمان اضطرارى نمايد چون مردم به آيات آسمانى و زمينى ما ايمان نياوردند .
( 83 )
( وَ يَوْمَ نَحْشُرُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ فَوْجاً مِمَّنْ يُكَذِّبُ بِآياتِنا فَهُمْ يُوزَعُونَ )
: ( و روزى كه از هر امّتى دستهاى از آنها را كه آيات ما را دروغ شمردهاند محشور مىكنيم و باز داشته مىشوند )
مىفرمايد : به ياد آر روزى را كه جماعتى از افراد تكذيب كنندهء آيات ما را كه دالّ بر مبداء و معاد و يا انبياء و ائمه و كتب آسمانى هستند ، بعد از مرگشان محشور مىكنيم و ايشان را نگه مىداريم تا همهء آنها در يك جا جمع شوند . و مراد از حشر در اينجا غير از حشر قيامت است چون حشر در روز قيامت اختصاص به افراد مكذّب ندارد ، بلكه تمامى امّتها در آن محشور مىشوند و اين حشر حتما قبل از قيامت واقع خواهد شد « 1 » .
( 84 )
( حَتَّى إِذا جاؤُ قالَ أَ كَذَّبْتُمْ بِآياتِي وَ لَمْ تُحِيطُوا بِها عِلْماً أَمَّا ذا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ )
:
( تا زمانيكه بيايند ، گويد : چرا آيههاى مرا كه دانش شما به آن نمىرسيد ، دروغ شمرديد ، شما چه اعمالى انجام مىداديد ؟ )
يعنى وقتى همه آنها در سوء ظن خطاب قرار گرفتند ، به آنها از جانب خداى متعال
هامش
عليه السّلام و يا حضرت مهدى ( عج ) مىباشد و اين قضايا در آخر الزّمان و يا زمان رجعت واقع مىشود .
( 1 ) . احتمالا اين حشر در زمان ظهور حضرت مهدى ( عج ) خواهد بود .