نمودند و با وجود تمسخر شما همواره به ياد من بودند ، پاداش مىدهم ، يعنى فقط آنها هستند كه امروز سعادتمند و رستگارند ، نه شما كه در دنيا به جاى عمل صالح فقط به تكذيب و تمسخر اشتغال داشتيد و حالا كه تهى دست ماندهايد ، در تلاش برآمديد كه براى خود كارى كنيد تا دوباره به دنيا برگرديد ، در حالى كه امروز ، روز كار و عمل نيست ، فقط روز جزاست .
( 112 )
( قالَ كَمْ لَبِثْتُمْ فِي الْأَرْضِ عَدَدَ سِنِينَ )
: ( خطاب رسد چند سال در زمين درنگ كرديد ؟ )
در قيامت خداوند از مردم مىپرسد ، مدت مكث و درنگ شما در زمين چقدر بود ؟
و منظور ، پرسش از مدت درنگ در قبور است « 1 » .
( 113 )
( قالُوا لَبِثْنا يَوْماً أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ فَسْئَلِ الْعادِّينَ )
: ( گويند يك روز و يا بخشى از يك روز ، پس از فرشتگان حسابگر بازپرس )
مراد از ( روز ) روزهاى معمولى دنياست و آنها خواستهاند عمر دوران برزخ را در مقايسه با زندگى ابدى قيامت كه در آن روز برايشان مشهود مىشود ، اندك شمارند و بعد براى اشاره به اينكه آنها خوب قادر به شمارش اين مدّت نيستند گفتند : از كسانى بپرس كه مىتوانند بشمرند ، كه شايد مراد از آنها ملائكه شمارشگر ايّام باشند .
( 114 )
( قالَ إِنْ لَبِثْتُمْ إِلَّا قَلِيلًا لَوْ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ )
: ( گويد : شما اگر از حال خود آگاه بوديد ، مىدانستيد كه مدّت درنگ شما بسيار اندك بود )
خداى تعالى مىفرمايد مطلب از همين قرار است و مدت مكث شما در قبور ( مدّت برزخ ) اندك بود ، ولى اى كاش اين معنا را در دنيا درك مىكرديد و مىدانستيد كه مدّت درنگ شما در قبور اندك است و به زودى از قبرها بيرون آورده مىشويد و در اين صورت منكر معاد و بعث نمىشديد و امروز به چنين عذاب جاودانهاى دچار نمىگشتيد .
هامش
( 1 ) . مطابق تفسير مجمع البيان سؤال پروردگار به مدت درنگ مردم در عالم دنيا باز مىگردد .