خواهد نمود ، غافل از كوتاهى شب وصال محبوبهء حكومت و طلاق عروس سلطنت ايران عماقريب از حبالهء نكاح اشرف . . . بناى طول امل را استحكام و فضاى درگاه خود را از آمدوشد اكابر و اعيان و ساير رعاع - الناس صورت ازدحام داد ، هر روزه فوجفوج سكّان بلد و قطّان بلوكات رهسپار حضورش مىگشتند و وجوه پاس آداب زيردستى را به خرج تقديم مراسم زبردستى او مىدادند .
منقول است كه روزى على الرّسم جمعى از معارف يزد به مجلسش حاضر و واسطهء عقد آنها مير نظام نامى بود از سادات صحيح النسب آن ولايت ، ديوانهاى فرزانه و معنىشناسى از راه و رسم صورت بيگانه .
عيسى خان به جانب او رو آورده گفت سيدنا ائمهء دين و پيشوايان راشدين شما چند نفرند ؟ مير نظام ابواب شيرين مقالى باز و قانون جواب را بر اين نمط ساز كرد كه دوازده نفر بودند . سه نفر ديگر هم شما به سوقات آورديد ! عيسى خان اگرچه بغايت متعصب بود و ليكن جسارت او را به حسن مشرب او بخشود . [ 88 ر ]
بالجمله بعد از رفع لواى استيلاى افاغنه بدانجا اهالى آن سرزمين مقهور آن طايفه . . . و سكّان آن ديار نزهت قرين مغلوب آن جماعت . . . ابواب تكلّفات شاقّهء آن طايفه بر چهرهء احوال خرد و بزرگ باز و عندليب احوال مردمان از حسرت گلستان عهد فيروزى مهد بندگان ميرزا عنايت سلطان با نغمههاى جانگداز دمساز . گاهى آتش مصيبت آزاده سروان بوستان شهادت در كانون جانشان فروزان و گاهى صرصر تعدى افاغنه . . . شعلهانگيز آن آتشسوزان . زمانى در درياى تعزيت جان را طعمهء
جامع جعفرى ( فارسى ) — صفحة 278
مساهمون: ايرج افشار
ص٢٧٨