تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تقويم التواريخ ( فارسى ) — صفحة 408

مساهمون:

ص٤٠٨
به سال 671 نيز نوشته‌اند . ابن عبد الظاهر محيى الدين ابو الفضل عبد الله بن رشيد بن ابو محمد عبد الظاهر بن نشوان . كاتب ملك ظاهر بيبرس و منصور قلاوون و اشرف خليل از مماليك بحرى بود . مولد او در 620 و وفات به 692 بوده است ( لغت نامهء دهخدا ، ذيل ابن عبد الظاهر ) . چاو نوعى پول كاغذى بود كه در عهد سلطنت گيخاتو خان به پيشنهاد عز الدين مظفر و تأييد و تصويب صدر جهان زنجانى به تقليد از چين در ايران رايج شد . اسراف و تبذير گيخاتو و تهيدستى وزير و ضعف خزانه ، دولت عز الدين مظفر را به اين فكر انداخت كه به شيوهء مملكت چين ، پول كاغذى را در ايران رايج نمايد و به جهت اين مقصود گيخاتو فرمان داد تا تداول و استعمال طلا و نقره محدود و ممنوع شود و « چاو خانه » ها براى ساختن « چاو » در تمام شهرهاى مهم داير گردد و احكام در بيان فوايد و در طرز استعمال و خرج و معاملهء آن به ولايات فرستاد . در ذى القعدهء 693 ه . ق حكم رواج چاو در تبريز صادر شد و در فاصلهء سه روز بازارهاى تبريز بسته شد و معامله و تجارت به كلى معطل گشت . در شيراز و ساير بلاد نيز چاو مورد قبول واقع نشد و گيخاتو ناچار به صوابديد امراى مغول آن را لغو نمود . چاو عبارت از قطعه كاغذى به شكل مربع مستطيل بوده است كه چند كلمه به خط ختائى بر آن نوشته بودند و بر بالاى آن از دو طرف « لا إله الا الله » « محمد رسول الله » نوشته بودند و در پائين نام نويسنده يا رسام آن و در ميان آن دايره‌اى تصوير شده بود كه مبلغ بهاى آن را ( كه از نيم درهم تا ده دينار ) بود قيد كرده بودند و در آن اين عبارت نيز بود كه « پادشاه جهان به تاريخ سنهء ثلاث و تسعين و ست مائه ( 693 ) اين چاو مبارك را در ممالك روان گردانيد . تغيير و تبديل كننده با زن و فرزند به ياسا رسيده مال او را جهت ديوان بردارند » ( دائرة المعارف فارسى ) . قاضى شهاب الدين ابو عبد الله محمد بن احمد بن خليل بن سعادهء خوئى ( 626 تا 693 ) فقيه نحوى اديب و چنان كه نام او شهادت مىدهد اصلا ايرانى بوده و در دمشق متولد و اكثر علوم زمان خود را بدانجا فرا گرفته و در هندسه و حساب و ادب و فقه بارع گشته است . چندى قاضى قدس و محله و حلب بوده و سپس قاضى القضاة مصر شده و از آنجا به دمشق منتقل گرديده و در پنجشنبه 25 رمضان بدان شهر درگذشته است . ( لغت نامهء دهخدا ، ذيل ابن خوئى ) .