دانشمنديه سلسلهاى از امراى تركمان بودند كه از ربع آخر قرن پنجم تا 573 ه . ق در كاپادوكياى شمالى فرمانروائى كردند . مؤسس اين سلسله امير دانشمند در هرج و مرجى كه به دنبال مرگ سليمان بن قتلمش سلجوقى ( 479 ) پيش آمد در كاپادوكيا ظاهر شد و چون منشأ وى معلوم نبود سرگذشتش با افسانه آميخته شد . وى در 493 كه ملطيه را در محاصره داشت بوهموند اول را كه براى رهائى شهر آمده بود اسير كرد . . . اين سلسله به دست سلجوقيان برافتادند ( دائرة المعارف فارسى ) .
استاد ابو القاسم عبد الكريم بن هوازن قشيرى ( 376 تا 465 ه . ق ) صوفى و عالم و فقيه و اديب مشهور خراسان در قرن پنجم هجرى . وى در فقه و كلام و تفسير و حديث و ادب تبحر يافت . تصوف را با شريعت جمع كرد و در خراسان شاگردان و پيروان زياد داشت . وفات او در نيشابور اتفاق افتاد . رسالهء قشيريه از آثار معروف او است ( دائرة المعارف فارسى ) .
حسام الدوله شهريار بن قارن بن سرخاب بن شهريار اولين فرمانرواى سلسلهء اسپهبدان حكام مازندران در 466 تا 503 . وى سى و هفت سال حكومت كرده است ( لغت نامهء دهخدا ) .
بدر جمالى فرمانده كل قوا ( امير الجيوش ) و وزير فاطميان مصر . در آغاز غلام زر خريد ارمنى امير شام بود و در شام رونق يافت و دوبار به حكومت دمشق رسيد . در 466 به يارى خليفه مستنصر به مصر شتافت و به وزارت رسيد . بسيار كاردان بود . عايدات كشور را بيفزود . به هنگام مرگ ( به سال 487 ه . ق ) بيش از هشتاد سال داشت ( دائرة المعارف فارسى ) .
مقتدى بامر الله عبد الله بن محمد بيست و هفتمين خليفهء عباسى ( 449 تا 487 ه . ق ) پس از فوت جد خود به سال 467 به خلافت نشست در حالى كه بيش از هجده سال از عمر وى نمىگذشت . در مدت خلافت خويش به عمران و آبادى بغداد پرداخت . . . ( لغت نامهء دهخدا ) .
قائم بامر الله ابو جعفر عبد الله بيست و ششمين خليفهء عباسى پسر قادر عباسى در سال 422 به خلافت نشست . فتنهء بساسيرى در دورهء او روى داد و در خلافت او سلطنت آل بويه بر افتاد و سلاجقه روى كار آمدند ( دائرة المعارف فارسى ) .
ابو الحسن على بن حسن باخرزى اديب و شاعر و فقيه شافعى . در موطن خود و نيشابور
تقويم التواريخ ( فارسى ) — صفحة 337
مساهمون: مصطفى بن عبدالله چلپي ( حاجي خليفة )
ص٣٣٧