عبد العزيز بن احمد بن نصر الحلوانى ( 448 ه . ق ) ملقّب به شمس الائمه ، فقيه حنفى مذهب كه در بخارا دفن شد ( الاعلام ، ج 4 ، ص 136 ) .
ملثمين يكى از بزرگترين سلسلههاى اسلامى مغرب بودند كه به مرابطين نيز شهرت دارند .
اين سلسله از حدود 440 تا 541 در مغرب اقصى و اندلس حكومت كردند . سرانجام به دست « الموحدين » از ميان رفتند ( لغت نامهء دهخدا ) .
ملوك شبانكاره نام سلسلهاى از ملوك ايران است كه از سال 448 تا سال 756 در ولايت اجدادى خود به ارث حكومت مىكردند تا اين كه به دست آل مظفر مغلوب شدند و بر افتادند ( لغت نامهء دهخدا ، ذيل شبانكاره ) .
ابو العلاء احمد بن عبد الله المعرى ( 363 - 449 ه . ق ) شاعر و فيلسوف و نويسندهء نابيناى عرب . نخست در معره و ساير بلاد شام به تكميل لغت و ادب پرداخت و كتب عهد جديد و قديم را نزد راهبان خواند ، سپس به بغداد آمد و حكمت يونانى فرا گرفت . افكارش مانند افكار خيام مىباشد ( دائرة المعارف فارسى ) . نيز رجوع شود به دائرة المعارف بزرگ اسلامى ، ذيل ابو العلاء .
ابو عثمان اسماعيل بن عبد الرحمن النيسابورى الصابونى ( 373 تا 449 ه . ق ) فقيه ، محدث ، مفسر ، خطيب و واعظ كه در نيشابور ، هرات ، سرخس ، حجاز ، شام و . . . دانش اندوخت و در نيشابور درگذشت ( معجم المؤلفين ، ج 2 ، ص 275 ) .
ابن بطال على بن خلف بن عبد الملك ( م 449 ه . ق ) محدّث اهل قرطبه ( الاعلام ، ج 5 ، ص 96 ) .
بنى طغتكين يا آل بورى يا اتابكان دمشق به استشهاد همهء منابع در سال 497 تشكيل حكومت دادند .
امراى بنى حمود از 407 تا 449 در مالقه حكومت كردند و به دست مرابطين منقرض گشتند ( طبقات سلاطين اسلام ، ص 18 ) .
تقويم التواريخ ( فارسى ) — صفحة 331
مساهمون: مصطفى بن عبدالله چلپي ( حاجي خليفة )
ص٣٣١