قتادة بن دعامة بن قتادة بن عزير ، ابو الخطاب السدوسى البصرى ( 61 تا 118 ه ) مفسر و حافظ و در عين حال ، نابيناى مادرزاد بود . در انساب ، ايام العرب ، مفردات لغت و فنون عربيّت از همه برتر بود . معتقد به قدر بود و گاه احاديث ساختگى نقل مىنمود . در واسط به بيمارى طاعون درگذشت ( الاعلام زركلى ، ج 6 ، ص 27 ) .
على بن عبد الله بن عباس بن عبد المطلب ( 40 تا 118 ه ق ) جدّ خلفاى عباسى و از اعيان تابعين بود . بسيار نماز مىخواند و عبادت مىكرد و به همين دليل لقب « سجاد » گرفت . به وليد عبد الملك گفته شد كه او معتقد است خلافت به فرزندان وى مىرسد . پس وى را گرفت و به تازيانه بست . هشام بن عبد الملك نيز او را در بلقاء دستگير نمود و در همان حبس جان داد ( اعلام ، ج 5 ، ص 117 ) .
عبد الله بن عامر يحصبى از مردم دمشق يكى از قراء سبعه بود ( وفات 118 ) . گويند قرآن را از عثمان بن عفان فراگرفت و به صحبت گروهى از صحابهء رسول صلّى اللّه عليه و آله رسيد . او از طبقهء اول تابعين است و از جماعتى از صحابه روايت كند ( لغت نامهء دهخدا ، ذيل ابن عامر ) .
سليمان بن موسى ابو الربيع يا ابو ايوب معروف به اشدق كه از راه ولاء به امويان منسوب بود ( م 119 ه ) وى از قدماى فقهاى دمشق به شمار مىرود ( اعلام ، ج 3 ، ص 199 ) .
عبد الله بن كثير مكنى به ابو سعيد يكى از قراء سبعه از قراء مكه در طبقهء دوم . مولدش به مكه در سال 45 هجرى ، وفاتش به سال 120 در همان شهر بوده و در همانجا مدفون است ( لغت نامهء دهخدا ، ذيل ابن كثير ) .
ابو محمد بطال يكى از سرداران شجاع شام به روزگار امويان بود . چندين نبرد با روميان كرد و بر ايشان غلبه يافت . عامه دربارهء وى افسانههائى نقل كنند كه در الف ليله آمده است ( لغت نامهء دهخدا ، ذيل بطال ) در لغت نامهء دهخدا كنيهء او ابو محمد و در كتاب لغات تاريخيه و جغرافيه ( ج 2 ، ص 116 ) ابو يحيى آمده است .
مسلمة بن عبد الملك بن مروان بن حكم فتوحاتى در قسطنطنيه كرد . سپس از جانب برادرش يزيد به حكومت عراقين و ارمينيه منسوب گشت و در جنگهاى ترك و سند شركت داشت . به
تقويم التواريخ ( فارسى ) — صفحة 231
مساهمون: مصطفى بن عبدالله چلپي ( حاجي خليفة )
ص٢٣١