آزاد گشت و فقه آموخت و در پى آموختن حديث به عراق و سپس مدينه رفت . سرزمينهاى زيادى را گشت و سر انجام در دمشق ماندگار شد و همانجا درگذشت ( الاعلام ، ج 8 ، ص 212 ) .
عطاء بن اسلم بن صفوان مشهور به ابن ابى رياح از فقيهان بزرگ قرن اول هجرى به شمار مىرفت و از سياه پوستان بود . به سال 27 ق در جند ( در يمن ) متولد شد و در مكه پرورش يافت و مفتى و محدث مردم اين شهر گشت و به سال 114 در همين شهر درگذشت ( لغت نامهء دهخدا ) .
وهب بن منبه از ايرانيان متولد در يمن بود . وى نخستين كس است كه در اسلام ، تاريخ و قصص نوشت . وفات او به سال 116 اتفاق افتاد . به افسانههاى كهن بخصوص به اسرائيليات آگاه بود . عمر بن عبد العزيز او را به قضاوت صنعا منصوب كرد ( لغت نامهء دهخدا ) .
عدى بن ثابت انصارى از علماى اماميه و از صلحاى شيعهء عصر خود بود . به سال 116 به كوفه در گذشت . مولد او نيز به كوفه بود ( لغت نامهء دهخدا ) .
ميمون بن مهران الرقى فقيه و قاضى متولد به سال 37 ه ق و متوفى به سال 117 ه ق . وى يكى از ثقات حديث است . در كوفه نشو و نما يافت و در زمان عمر بن عبد العزيز منصب قضا يافت ( لغت نامهء دهخدا ) .
در همين سال ابن ابى مليكه درگذشت . نام او عبد الله بن عبيد الله بن ابى مليكه بود ( ابن اثير ، وقايع سال 117 ) . عبد الله بن عبيد الله بن ابى ملكيه تيمى مكّى ، قاضى و از راويان ثقه به شمار مىرفت . از سوى ابن زبير به قضاوت طائف گماشته شد ( اعلام ، ج 4 ، ص 236 ) .
نافع المدنى ( م 117 ه ) از پيشوايان تابعين در مدينه و در دين شناسى ، علّامه بود . همگان بر رياست وى اتفاق داشتند احاديث زيادى نقل مىكرد . اما ثقه بود و در آنچه نقل كرده خطايى ديده نمىشود . اصل او از ديلم و نسب او نامعلوم است . در يكى از جنگها در حالى كه كودك بود به اسارت گرفته شد و بهرهء عبد الله بن عمر گرديد . در مدينه پرورش يافت و عمر بن عبد العزيز او را براى ياد دادن احكام و سنن به مصر فرستاد ( الاعلام زركلى ، ج 8 ، ص 319 ) .
تقويم التواريخ ( فارسى ) — صفحة 230
مساهمون: مصطفى بن عبدالله چلپي ( حاجي خليفة )
ص٢٣٠