دهد كه ما در مورد امّت موسى عليه السّلام به علّت ظلمهايشان بعضى طيّبات را حرام نموديم ، امّا اين مذهب و آيينى كه بر تو نازل كردهايم همان آيين معتدلى است كه ابتدا بر ابراهيم عليه السّلام نازل كرديم كه آيينى مطابق فطرت است و همه پاكيزهها در آن حلالند و همه پليديها حرام مىباشند و عمل به آن متضمن سعادت دنيا و آخرت است .
( 121 )
( شاكِراً لِأَنْعُمِهِ اجْتَباهُ وَ هَداهُ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ )
: ( سپاسگزار نعمات خداوند بود كه او را برگزيد و به راه راست هدايت نمود ) ، ( اجتباء ) يعنى برگزيدن و خالص كردن ، پس علّت اينكه خداوند ابراهيم را برگزيده و او را براى خود خالص نموده ، شكرگزار بودن او در برابر نعمات الهى است « 1 » ، و به همين دليل هم خداوند او را به صراط مستقيم و راه قويمى كه هرگز پويندهء آن گمراه نمىشود ، هدايت فرمود و او را از پراكندگى در مذاهب گوناگون حفظ نمود .
( 122 )
( وَ آتَيْناهُ فِي الدُّنْيا حَسَنَةً وَ إِنَّهُ فِي الْآخِرَةِ لَمِنَ الصَّالِحِينَ )
: ( و ما در دنيا به او نيكوئى ارزانى داشتيم و او در آخرت از شايستگان است ) ، مقصود از ( حسنه در دنيا ) زندگانى و معيشت نيكو است ، چون ابراهيم در زندگى دنيا داراى ثروت فراوان و مروّت بسيار بوده و در مورد ( صالحان ) قبلا توضيح داديم كه مراد از صالحان پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و إله و سلم و ذريّه آنحضرت مىباشند و ابراهيم در دعاى خود از خداوند درخواست نمود تا او را با صالحين ملحق نمايد ،
( وَ أَلْحِقْنِي بِالصَّالِحِينَ ) *
و خداوند در اين آيه بيان مىنمايد كه دعاى او مستجاب بوده و آنحضرت در آخرت از صالحين خواهد بود .
هامش
( 1 ) - در سوره اعراف در خصوص تفسير آيه( وَ لا تَجِدُ أَكْثَرَهُمْ شاكِرِينَ )، توضيح داديم كه حقيقت شكر اخلاص در عبوديّت است .