كشيدهاند و به نهى الهى ملتزم هستند ، امّا با دام نهادن بر سر راه ماهيان آنها را در روز شنبه صيد كردند و عاقبت آنها در سوره بقره آيه 65 و در سورهء نساء آيه 47 ذكر شد كه خداوند چگونه آنها را از صورت انسانى به صورت بوزينگانى مسخ فرمود و آنگاه مىفرمايد خداوند در روز قيامت دربارهء اين امر كه دربارهاش اختلاف نمودند ميان آنها حكم خواهد نمود .
[ آيهء ( 128 - 125 ) ذكر طرق سهگانه دعوت از راه حكمت ، موعظه ، مجادله ، امر به پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم براى صبر ]
( 125 )
( ادْعُ إِلى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ جادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ )
: ( با فرزانگى و موعظهء نيكو به راه پروردگارت دعوت كن و با مخالفان به طريقى كه نيكوتر است مجادله نما ، كه همانا پروردگارت كسى را كه از راه او گمراه شده بهتر مىشناسد و همو هدايت يافتگان را بهتر مىداند ) ، در اينجا طرق سهگانهء دعوت كه همان سه طريق منطقى برهان ، خطا به و جدل است با عنوان حكمت ، موعظه و مجادله ذكر شده .
( حكمت ) يعنى رسيدن به حق به وسيله علم و عقل كه از نظر منطقى ( برهان يا حجت ) كه بدون شك و ابهام مخاطب را به سوى حق هدايت مىكند و مبتنى بر مقدمات عقلى و بديهى مىباشد از مصاديق آنست ، ( موعظه ) يعنى ذكر نمودن اعمال نيك بگونهاى كه قلب شنونده از شنيدن آن رقّت بيابد و تسليم گردد ، امّا خداوند موعظه را به قيد ( حسنه ) مقيّد نموده ، لذا معلوم مىشود كه همه موعظهها نيكو و حسنه نيستند ، آرى خطيب مىتواند به قدرت موعظه و خطابهء خود حقّى را در نظر مردم ناحق كرده و يا به عكس باطل را حق جلوه دهد ، ليكن موعظهء حسن موعظهاى است كه در آن حقّ به گونهاى براى مردم بازگو شود كه در دل ايشان جايگير گردد و به آن متمايل گردند و نيز خود واعظ و خطيب به آن حق ملتزم بوده و واعظ غير متعظّ نباشد .
و ( جدال ) يعنى سخن گفتن از طريق نزاع و غلبه جوئى ، و مجادلهء منطقى حجتّى است كه خصم را از آنچه بر آن اصرار مىكند منصرف نمايد ، بدون آنكه قصد ظهور حقّ در بين باشد ، امّا مجادلهء احسن كه قرآن آن طريق را به پيامبر سفارش نموده ، آن است كه