( 65 )
( وَ اللَّهُ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَحْيا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَةً لِقَوْمٍ يَسْمَعُونَ )
: ( و خداوند از آسمان آبى نازل فرمود و با آن زمين را پس از مرگش زنده كرد ، بدرستى كه در اين امر براى گروهى كه مىشنوند نشانه است ) ، منظور آن است كه خداوند بوسيلهء بارش باران ، زمين را بعد از فصل پاييز و زمستان ، با فرا رسيدن بهار دوباره سرسبز مىسازد و ريشهء گياهان و بذر آنها بعد از يك مدّت خمودى و سكون شروع به رشد مىكنند و اين امر ، حيات نباتى است كه يك مرحلهء ضعيف از زندگى و حيات حيوانى مىباشد و نباتات هم از ياختههاى زنده تشكيل شدهاند و در اين امر ، يعنى زندگى مجدّد نباتات در فصل بهار و بوسيله ريزش باران ، براى افرادى كه پذيراى حق هستند نشانه و دليلى بر امر بعث و روز قيامت وجود دارد ، چون همان خدايى كه زمين مرده را زنده مىسازد ، قادر بر احياء اموات در روز قيامت نيز هست و انسانهاى حقجو و عاقل كه طالب حقيقت هستند ابتدا امرى را مىشنوند و فرا مىگيرند و آنگاه وقتى به حقانيّت آن يقين يافتند آن امر را مىپذيرند .
همچنانكه در جاى ديگر فرمود : ( فبشّر عبادى
الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ )
« 1 » ، ( بندگان مرا كه به سخن گوش فرا مىدهند و بهترين آن را پيروى مىكنند بشارت ده ) .
( 66 )
( وَ إِنَّ لَكُمْ فِي الْأَنْعامِ لَعِبْرَةً نُسْقِيكُمْ مِمَّا فِي بُطُونِهِ مِنْ بَيْنِ فَرْثٍ وَ دَمٍ لَبَناً خالِصاً سائِغاً لِلشَّارِبِينَ )
: ( و بدرستى هر آينه براى شما در چهارپايان عبرتى وجود دارد كه از آنچه در شكمهايشان هست ، از ميان سرگين و خون ، شيرى خالص و گوارا براى نوشندگان ، شما را سيراب كنيم ) ، منظور از انعام انواع چهارپايان مانند : شتر ، گاو و گوسفند است و ( فرث ) به معناى مدفوع و سرگين حيوان است كه در رودهها جمع مىشود و ( سائغ ) يعنى گوارا .
هامش
( 1 ) - سوره زمر ، آيه 18 .