مىفرمايد : براى شما در شتر و گاو و گوسفند امريست كه اگر اهل عبرت و موعظه باشيد ، همان امر شما را كفايت مىكند و آن امر اين است كه خداوند شما را از آنچه درون بدن آنهاست ( و ميان خون و كثافات بدن قرار دارد ) ، تغذيه مىنمايد و اين غذاى پاكيزه و لذيذ در اثر مجاورت با خون و كثافات بدن حيوان طعم و بويش تغيير نمىكند ، مىفرمايد : مائيم كه اين شير را از ميان سرگين و خون چهارپايان بيرون كشيده و به شما مىنوشانيم ، شيرى گوارا براى نوشندگان كه براحتى در حلق جريان مىيابد ، و اين امر وسيلهايست براى پى بردن به قدرت و نفوذ ارادهء پروردگار تا بدانيد همانكس كه شير گوارا و مفيد را از ميان خون و سرگين ، پاكيزه بيرون مىآورد قادر است كه انسان را مجددا زنده نموده و استخوانها و اجزاى پوسيده او را مبعوث كند .
( 67 )
( وَ مِنْ ثَمَراتِ النَّخِيلِ وَ الْأَعْنابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَكَراً وَ رِزْقاً حَسَناً إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَةً لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ )
: ( يا از ميوهء نخلها و انگورها به شما دادهايم كه از آن خمر و روزى نيكو مىگيريد ، همانا در اين امر براى گروهى كه تفكّر نمايند ، نشانهاى هست ) ، ( سكر ) يعنى مادهء سكر آور .
آيه عطف به عبارت ( و اللّه الّذى
أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ
. . . ) در آيهء 65 است ، مىفرمايد خداست كه ميوههاى درختان نخل و انگور را براى شما آفريده و شما از آن شراب و روزى نيكو مىگيريد ، در اين آيه ابدا دلالتى بر حلال بودن شراب نيست ، بلكه حتّى دلالت بر پليدى آن وجود دارد ، چون آن را در برابر رزق خوب قرار داده تا بفهماند كه شراب رزق نيكو و حسن نيست و حرام است و امّا مراد از رزق نيكوئى كه از خرما و انگور گرفته مىشود تمام چيزهاى پاكيزه ، مثل كشمش و مويز و شيرهء انگور و خرماى خشك ( تمر ) و ساير مواديست كه آذوقه به شمار مىروند و در آخر مىفرمايد كه در اين امر براى عاقلان نشانهاى وجود دارد ، چون كسى كه در امر نباتات و ميوههاى آنها تعقّل كند به روشنى به قدرت عام خداوند در نظام هستى پى برده و مىفهمد كه همهء اين