آنها متوجّه غايت كلّى عالم كه همان رجوع بسوى خداست ، هستند .
و خداى سبحان اين آيات كونيه را تفصيل داده و آنها را از هم متمايز نموده و از هر كدام آنچه را در ذات آن نهفته ، بيرون آورده تا نور از ظلمت و حق از باطل و صالح از مفسد و طالح متماييز گردد تا شايد مردم به روز جزا و معاد و ملاقات پروردگارشان ايمان بياورند ، چون آن روز ، روز جدائى و روز ميقات همهء خلايق است و اينكه فرمود ( ربّكم ) به جهت اصرار و تأكيد در ربوبيّت خداست تا بفهماند كه آن كسى كه عالم را خلق كرده و امر آن را تدبير نموده ربّ شماست و امر شما بدست اوست و او هيچ شريكى ندارد و قيامت محققا خواهد آمد و هيچ شكى در وقوع آن نيست و در آن روز همه خلايق از گورها برانگيخته مىشوند تا در پيشگاه عدل الهى حضور يابند .
( 3 )
( وَ هُوَ الَّذِي مَدَّ الْأَرْضَ وَ جَعَلَ فِيها رَواسِيَ وَ أَنْهاراً وَ مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ جَعَلَ فِيها زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهارَ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ )
: ( و اوست كه زمين را بگسترد و در آن كوهها و جويها قرار داد و از هر نوع ميوه دو صنف پديد آورد ، شب را با روز مىپوشاند ، بدرستى كه در اينها براى گروهى كه تفكّر مىكنند نشانههايى هست ) ، يعنى خداوند زمين را براى معيشت حيوانات و انسانها و رويش نباتات گسترد و كوهها را براى استقرار زمين و ذخيره آب براى جوشش چشمهها قرار داد و نهرها را براى آشاميدن و سيراب شدن حيوانات و نباتات پديد آورد و از همه قسم ميوههاى موجود در عالم هستى دو گونه بيافريد ، مثلا ميوههاى تابستانى و زمستانى يا ميوههاى شيرين و ترش يا خشك و تر و يا شايد مراد جنسيّت در ميوهها باشد كه هر گل يا ميوهاى از تركيب نر و مادّه حادث مىشود ، لكن در بيشتر گياهان عضو نر و مادّه تواما در بوته يا درخت هستند ، و گاهى در برخى درختان مثل خرما بعضى از درختان نر و بعضى مادّه مىباشند .
و آنگاه مىفرمايد اوست كه با ظلمت شب نور روز را مىپوشاند و همه اين آيات