( 56 )
( وَ لا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ بَعْدَ إِصْلاحِها وَ ادْعُوهُ خَوْفاً وَ طَمَعاً إِنَّ رَحْمَتَ اللَّهِ قَرِيبٌ مِنَ الْمُحْسِنِينَ )
: ( و در زمين پس از اصلاح آن در صدد افساد برنياييد و او را از روى بيم و اميد بخوانيد ، همانا رحمت خدا به نيكوكاران نزديك است ) ، در اين آيه وظيفهء بندگان در رابطه با يكديگر و نيز در رابطه با خداوند بيان مىشود ، ابتدا دستور مىدهد به اصلاح امور مردم و ريشهكن نمودن ظلم از بين آنان و نيز ملتزم بودن به تقوى ، چون حقيقت دين در رابطه با حقوق مردم چيزى جز اصلاح شئون زندگى و رفع مظالم از بين آنان نيست .
و در مرحلهء دوم امر مىكند كه عبادت مردم براى خدا بگونهاى باشد كه خوف و رجاء با هم آميخته باشد ، يعنى از يك طرف از عذاب الهى بترسند و از طرف ديگر به احسان و رحمت او اميدوار باشند ، نه مانند بت پرستان كه معبودهاى خود را فقط از روى خوف يا فقط از روى طمع پرستش مىكنند و بايد دانست كه خداوند رب الارباب است و عبادت فقط شايستهء اوست ، امّا عبادت اگر فقط از روى خوف از عذاب باشد ، انسان را دچار نوميدى ساخته و به ترك عبادت منجر مىشود ، همچنين عبادت اگر فقط از روى طمع به كسب ثواب و پاداش باشد ، انسان را به وقاحت و بيرون شدن از روش عبوديّت وا مىدارد ، لذا خداوند فرمود : خدا را با خوف و طمع بخوانيد تا هر يك از آنها مفاسد ديگرى را اصلاح كند و به حدّ اعتدال برسند و اين نوع از عبادت روش عدل و عارى از فساد مىباشد .
و در آخر مىفرمايد ( رحمت خدا به نيكوكاران نزديك است ) ، پس خداوند اعتدال در عبادت و دورى از فساد را « احسان » خوانده و كسانى كه مطيع اين دستورات باشند و دعوت خدا را اجابت نمايند نيكوكارانند و لذا رحمت خدا به آنان نزديك است .
( 57 )
( وَ هُوَ الَّذِي يُرْسِلُ الرِّياحَ بُشْراً بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهِ حَتَّى إِذا أَقَلَّتْ سَحاباً ثِقالًا سُقْناهُ لِبَلَدٍ مَيِّتٍ فَأَنْزَلْنا بِهِ الْماءَ فَأَخْرَجْنا بِهِ مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ كَذلِكَ نُخْرِجُ الْمَوْتى لَعَلَّكُمْ