بر آخرت ترجيح داده و در برابر حق خاضع نمىشوند ، لذا مىفرمايد ، كسانى كه آخرت را از ياد برده و دنيا را بر آن مقدّم نمايند و تنها در جستجوى زندگى دنيوى و زينتهاى آن باشند ، ما ايشان را به كمال مطلوبشان مىرسانيم و نتايج اعمالشان را ناقص نكرده و بطور تامّ و كامل در همين دنيا به آنها و اصل مىكنيم ، چون نظام جارى عالم بر اساس علّت و معلول جريان داشته و هر عملى عكس العمل خاصّ خودش را دارد و در اين دنيا فرقى نمىكند كه فاعل چه قصدى از انجام عمل داشته و چه هدفى را دنبال نموده ، صرفا وقتى عملى انجام شود ، نتيجهء مخصوص آن عمل عايد مىگردد ، امّا غايات اخروى به اين شكل نيست و مجرد صلاحيّت عمل و اخروى بودن آن موجب ثواب اخروى نمىشود ، بلكه بايد قصد فاعل آن فقط ، رضايت خدا باشد ، ( قربة الى اللّه ) .
( 16 )
( أُولئِكَ الَّذِينَ لَيْسَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ إِلَّا النَّارُ وَ حَبِطَ ما صَنَعُوا فِيها وَ باطِلٌ ما كانُوا يَعْمَلُونَ )
: ( ايشان كسانى هستند كه در آخرت جز آتش برايشان نخواهد بود و آنچه در دنيا كردهاند حبط شده و همه اعمالى كه انجام دادهاند باطل مىگردد ) ، يعنى افراد دنيا طلب نتيجهء سعيشان را در دنيا مىگيرند و لذا در آخرت هيچ بهرهاى جز آتش دوزخ نخواهند داشت و آن آتش تمام اعمال دنيوى آنها را مىبلعد و اعمالشان بىاجر مىشود و هيچ اثرى بر آن مترتّب نخواهد شد .
پس چنين نيست كه هر فاعلى به هر آرزويى كه از انجام عملش مورد نظر اوست برسد ، بلكه به آن نتايجى مىرسد كه عوامل مؤثر در زندگى و افعال او معيّن كرده باشند .
[ آيهء ( 24 - 17 ) معناى ( بيّنه ) و ( شاهد ) و توضيح ضلالت و خسران نفس و معناى اخبات ]
( 17 )
( أَ فَمَنْ كانَ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ وَ يَتْلُوهُ شاهِدٌ مِنْهُ وَ مِنْ قَبْلِهِ كِتابُ مُوسى إِماماً وَ رَحْمَةً أُولئِكَ يُؤْمِنُونَ بِهِ وَ مَنْ يَكْفُرْ بِهِ مِنَ الْأَحْزابِ فَالنَّارُ مَوْعِدُهُ فَلا تَكُ فِي مِرْيَةٍ مِنْهُ إِنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يُؤْمِنُونَ )
: ( آيا كسى كه از ناحيه پروردگارش برهانى آشكار دارد و شاهدى هم از جانب خدا همراه اوست و قبل از