پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم رفت و در همين هنگام اين آيات ( از آيه 23 - 19 ، سوره توبه ) نازل شد .
و بديهى است كه ايمان روح عمل است و هرگز شرك با ايمان مساوى نيست ، لذا در آخر مىفرمايد : هرگز اين دو در نزد خدا يكسان نيستند و حال اينكه خدا مردم ستمكار را هدايت نمىكند از اين مطلب استفاده مىشود كه مراد از ظلم در اينجا همان شركيست كه آنها در حال سقايت و عمارت داشتهاند و همچنين مىخواهد بيان كند كه اينها عملشان سودى ندارد و آنان را بسوى سعادت و بلندى درجه و رستگارى و رضوان و جنّت الهى راهبرى نمىكند .
( 20 )
( الَّذِينَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِنْدَ اللَّهِ وَ أُولئِكَ هُمُ الْفائِزُونَ )
: ( كسانى كه ايمان آورده و هجرت كرده و در راه خدا با مالها و جانهايشان جهاد كردند ، نزد خدا از نظر منزلت بزرگترند و تنها ايشان رستگارانند ) ، اين آيه جواب از سئوال سابق است و حكم حق خداى تعالى را در آن مورد بيان مىنمايد ، و مىفرمايد : كسى كه ايمان آورده و در راه خدا هجرت كرده و با جان و مالش در راه او جهاد نموده و هر چه داشته در راه خدا نثار كرده ، در نزد خدا درجه و مرتبهء بالاترى دارد و اينكه اينها را به صورت جمع بيان فرمود ، براى اشاره به اين مطلب است كه ملاك فضيلت ، اوصاف مذكور است .
لذا ايمان و عمل وقتى توأم باشند باعث علوّ درجه مىگردند ، امّا عمل بدون ايمان اصلا هيچ فضيلت و ارزشى ندارد و خداوند با عبارت آخر رستگارى را به نحو انحصار و استقرار براى صاحبان آن اوصاف مذكور در صدر آيه بيان مىنمايد .
( 21 )
( يُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُمْ بِرَحْمَةٍ مِنْهُ وَ رِضْوانٍ وَ جَنَّاتٍ لَهُمْ فِيها نَعِيمٌ مُقِيمٌ )
:
( پروردگارشان آنها را به رحمتى از جانب خود و خشنودى و بهشتهايى بشارت مىدهد كه در آنها برايشان نعمات دائمى خواهد بود ) ، در اين آيه رستگارى مذكور در آيهء سابق را بطور تفصيل بيان مىنمايد و مىفرمايد : خداى متعال اين مؤمنين را به رحمتى از خود