حقيقت امر را قبول كردهاند آنها را نهى از منكر نمىكنند و لذا آثار سوء آن دامنگير همه امّت خواهد شد و بزرگترين ظلمها بر هم زدن حكومت حقّه اسلامى و به ناحق به دست گرفتن زمام آن و يا پايمال كردن احكام قطعى كتاب و سنّت راجع به حكومت حقّه مىباشد و در چنين صورتى امّت وظيفه دارند در برابر ظلم ايستادگى كنند ، چون در حديث آمده است كه هنگامى امت اسلام ظالمى را ببينند و دست او را از ادامهء امور كوتاه ننمايند ، خداوند عقاب را شامل آنان نيز مىگرداند .
و به همين جهت هم خداوند مىفرمايد : كه بدانيد خدا شديد العقاب است ، يعنى نه فقط گروهى را كه از قبول حق امتناع كردند و با ظلم غلبه يافتند ، در بر مىگيرد بلكه اثر اين ظلم به همه جامعه سرايت مىكند و جميع مؤمنان و تمام امّت را شامل مىشود و لذا پرهيز از آن بر همه مردم واجب است و بسيارى از فتنههاى صدر اسلام بطور وضوح بر فتنه مذكور منطبق مىگردند و هميشه امثال اين فتنهها در امّت تكرار مىگردد .
( 26 )
( وَ اذْكُرُوا إِذْ أَنْتُمْ قَلِيلٌ مُسْتَضْعَفُونَ فِي الْأَرْضِ تَخافُونَ أَنْ يَتَخَطَّفَكُمُ النَّاسُ فَآواكُمْ وَ أَيَّدَكُمْ بِنَصْرِهِ وَ رَزَقَكُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ )
: ( و به ياد آوريد زمانى را كه گروهى اندك و ضعيف شده در زمين بوديد و مىترسيديد كه مردم شما را بربايند ، و خدا با نصرت خود شما را يارى و تأييد نمود و از پاكيزهها شما را روزى داد تا شايد شكر گزاريد ) ، ( استضعاف ) يعنى ضعيف و خوار شمردن و توهين و بىاعتنايى به امر چيزى يا كسى و ( تخطّف ) يعنى گرفتن چيزى به سرعت و ( ايواء ) يعنى منزل دادن به كسى و ( تأييد ) از مادّه ( ايد ) به معناى قوّه و نيرو است .
از سياق بدست مىآيد كه مراد از زمانى كه مؤمنان مستضعف بودند ، روزگار ابتداى اسلام و قبل از هجرت مىباشد كه مسلمانان در مكّه محصور بوده و از مشركان عرب و رؤساى قريش هراسان بودند و خداوند آنها را در مدينه جاى داد و مسلمانان مهاجر را بوسيله انصار كثرت بخشيد و آنها را در جنگ بدر يارى نمود و غنائم جنگى فراوان را