( 177 )
( ساءَ مَثَلًا الْقَوْمُ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآياتِنا وَ أَنْفُسَهُمْ كانُوا يَظْلِمُونَ )
: ( چه بد است مثل گروهى كه آيات ما را تكذيب كرده و به نفس خود ستم كردهاند ) ، اين آيه در مذمّت چنين كسانى است ، و آيا حقيقتا تيره روزى و بد حالى بالاتر از بيرون شدن از هدايت و پيوستن به گمراهى وجود دارد ؟ و اين گونه اعمال آنها و تكذيب كردن آيات الهى به هيچ وجه ضررى به پروردگار نمىزند ، بلكه نتيجه اين اعمال گمراهى و دور افتادن از طريق سعادت است ، لذا تنها ضررش متوجّه خود آنها مىشود كه با اين رويّه هرگز به سعادت و رستگارى نمىرسند .
( 178 )
( مَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِي وَ مَنْ يُضْلِلْ فَأُولئِكَ هُمُ الْخاسِرُونَ )
: ( هر كس خدا او را هدايت كند ، اوست كه هدايت يافته و هر كس را گمراه كند ، پس ايشان خودشان زيانكارانند ) « 1 » ، يعنى هدايت وقتى حقيقتا هدايت است و آثارى بر آن مترتّب مىشود كه خداوند آن را مقدّر نموده باشد ، و مجرد راه يافتن بسوى چيزى نفعى به حال انسان ندارد ، جز آنكه هدايت الهى هم در مسير تكامل دستگير انسان شود كه در اين صورت سعادت و رستگارى حتمى مىگردد .
و گمراهى هم تنها زمانى موجب خسارت و زيان مىگردد كه آن گمراهى از جانب خدا باشد ، پس هدايت و اضلال حقيقى فقط از جانب خداست .
( 179 )
( وَ لَقَدْ ذَرَأْنا لِجَهَنَّمَ كَثِيراً مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لا يَفْقَهُونَ بِها وَ لَهُمْ أَعْيُنٌ لا يُبْصِرُونَ بِها وَ لَهُمْ آذانٌ لا يَسْمَعُونَ بِها أُولئِكَ كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُولئِكَ هُمُ الْغافِلُونَ )
: ( بسيارى از جنّ و انس را براى جهنم آفريدهايم ، دلهايى دارند كه با آن درك نمىكنند و چشمهايى دارند كه با آن نمىبينند و گوشهايى دارند كه با آن
هامش
( 1 ) - خداى رحيم بندهاى را گمراه نمىكند تا آنكه خود او در باطن روّيه نادرست را انتخاب نمايد ،( فَلَمَّا زاغُوا أَزاغَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ )، سوره صف ، آيه 5 .