[ مراسم شب ولادت شاهان صفوى و مخالفت شاه سلطان حسين با طواف گرد او ]
ديگر آن كه از قواعد و قوانين و شيوه و آيين ملوك صفويهء مرتضويهء مصطفويه آن است ، كه در هر سالى يك بار ، در روزى يا شبى كه موافق سال شمسى سعادت تولّد آن پادشاه در آن روز يا شب عالم را مستعد ساخته باشد ، آن پادشاه در فضاى گشاده اطرافى ، بر كرسى نشسته ، تحويلداران و خزانه داران از هر كارخانه از كارخانهجات آن پادشاهى ، قدرى از بدرههاى نقود طلا و نقره و هر جنسى از اجناس مأكولات و ملبوسات و ساير ما يحتاج اليه الناس و شتر و گاو و گوسفند بسيار حاضر كرده ، و آنها را سه مرتبه بر دور آن مطاف جهانيان طوف فرموده ، بعد از آن بر ارباب استحقاق تقسيم نمايند ؛ و در آن حالت امرا و اعيان حضرت و مقرّبان و اركان دولت هم هركس به قدر مناسب مناصب و شايستهء مرتبهاى كه دارند از مال خود نقود و اجناس آورده ، نثار كنند ، به آن هم اكتفا نكرده و از غايت غلوّ در اخلاص و صوفىروشى و يكجهتى و فدوىمنشى [ 62 ] كه شعار طايفهء قزلباش و دثار اين زمرهء جانبازى تلاش است ، خود هم سه مرتبه بر گرد سر او گردند ، و چون پروانه در هواى گرديدن به گرد شمع از شوق پر زنند ، و بعد از جلوس سعادت و ميمنت و اقبال مأنوس اعليحضرت پادشاهى و بهار نوآيين شدن عالم از گلهاى رنگارنگ تصرّفات ظلّ اللّهى ، در روز مولود محمود طريق معهود معمول ، و نثار و پيشكشش امرا و اركان دولت هم از راه اظهار شفقت به ايشان مقبول شد ، امّا چون خواستند كه به طواف طوف آن زبدهء دودمان خانهزاد كعبهء قربان ، و به گرديدن به گرد آن از هر بلايى در حفظ حضرت پروردگار بلاگردان شوند ، آن اعليحضرت بر اين حركت انكار بليغ نموده ، منع فرمود ؛ و هرچند كه آن قربانيان منى منى به عجز و استغاثه تمام از در تمنّى درآمدند فايدهاى ننمود ، و فرمودند كه اين ناخوشصفتى ، و بىانصافانه خصلتى است ؛ بايد كه بعد از اين متروك و منسوخ باشد .