بتوان نام فارسى آن را « كهن شهر » انگاشت . و ايوان مدائن آثار بازمانده از كاخ ديگرى است كه در شهر ديگرى از شهرهاى مدائن به نام اسبانبر ساختهشده بود .
و در فاصلهاى نزديك به يك ميل در جنوب كاخ سفيد قرار داشته است . لسترانج به اين مطلب اشاره كرده كه با آنكه كاخ سفيد و ايوان مدائن هريك در شهرى از شهرهاى مدائن بودهاند و با يكديگر نزديك يك ميل يا بيشتر فاصله داشتهاند و با آنكه از ايوان مدائن هنوز آثارى باقىمانده كه جاى آن را مشخص مىسازد ولى همهء مؤلفان متأخر دو نام « القصر الابيض » و « ايوان كسرى » را بىآنكه آنها را از هم جدا انگارند بر همين آثار بازمانده از بناهاى دولت ساسانى اطلاق كردهاند « 1 » .
اين دو بنا گذشته از فاصلهاى كه بين آنها بوده اين فرق را هم باهم داشتهاند كه يكى كاخ مسكونى شاهان بوده و ديگرى كاخ پذيرايى و محل تشريفات و كانون ادارى مملكت . و آنچه دربارهء دربار شاهان و آيين و رسومى كه در مجالس ايشان رعايت مىشده و در كتابهاى تاريخ و ادب آمده كه قديمترين و گوياترين آنها ، كتاب التاج فى اخلاق الملوك منسوب به جاحظ است مربوط به همين كاخ پذيرايى يا دربار سلطنتى مىشده كه از ويرانههاى بازماندهء آن هنوز هم آثارى به نام ايوان مدائن در سرزمين عراق كنونى باقىمانده است .
دربارهء كتاب « التاج فى اخلاق الملوك » و ارتباط آن با نوشتههاى ساسانى پيش از اين در جاى ديگر به تفصيل سخن رفته « 2 » آنچه در اينجا مىتوان بر آن افزود اين است كه از خلال همين كتاب هم مىتوان كموبيش به گوشهاى از خصوصيات اين بنا ، در روزگار آبادانى و فر و شكوه آنكه دربار شاهان ساسانى بوده است پى برد . مثلا مىتوان از همين كتاب تا حدى به وسعت تالار پذيرايى
هامش
( 1 ) . بلدان الخلافة الشرقية .
( 2 ) . محمد محمدى ، در فصلى با عنوان « كتاب التاج الّذى بنى عليه كتاب التاج فى اخلاق الملوك » در ص 209 به بعد از كتاب « الترجمة و النقل عن الفارسية فى القرون الاسلامية الاولى » الجزء الاول كتب التاج و الآيين » منشورات قسم اللعنة الفارسية و آدابها فى الجامعة اللبنانية ، بيروت 1964 م .