تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى ) — صفحة 48

مساهمون:

ص٤٨
بخش از آن كاخ كه آن نقاشيها بر ديوارهء آن بوده‌اند به‌گونه‌اى تا آن تاريخ سالم مانده بوده كه شاعر توانسته صحنه‌اى از نقاشىهاى آن را كه انوشروان را در ميدان جنگ انطاكيه نشان مىداده با ذكر جزئيات آن حتى رنگ لباس انوشروان و رنگ اسب او را به خوبى وصف كند . هرچند در آن تاريخ ديگر از مجسمه‌هايى كه در تالار آن كاخ قرار داشته‌اند و هنگامى هم كه سعد بن ابى وقاص فاتح جنگ قادسيه بدين جا دست‌يافته در همانجا بوده‌اند و سعد هم آنها را به حال خود گذارده . اثرى نبوده يا در اين قصيده اشاره‌اى به آنها نشده است .

سخنى دربارهء نقشهاى ايوان و كاخ‌هاى مدائن

يكى از چيزهايى كه دربارهء كاخهاى ساسانى درخور توجه مىنمايد نقش‌هايى بوده است كه بر ديوارهاى آنها نگاشته بوده و از آنها ذكرى در كتب تاريخ و ادب عربى اسلامى آمده كه شايد معروف‌ترين آنها وصف نقشى باشد كه از جنگ ايران و روم در زمان خسرو انوشروان اتفاق افتاده و در آن جنگ خسرو بر انطاكيه غلبه يافته و به دستور او آن ميدان جنگ را كه در آن انوشروان خود در حال جنگ بوده بر ديوارهء كاخ سفيد مدائن نگاشته بوده‌اند و اين نقاشى تا قرن سوم هجرى كه بحترى شاعر معروف عرب آن را ديده و در قصيده معروف خود ، كه به سبب قافيه آن به نام سينيّه معروف شده ، آن را وصف كرده موجود بوده است . و در خور ذكر است كه آن نقاشى در طى چند قرن كه از زمان انوشروان تا زمان بحترى بر آن گذشته بوده هنوز رنگ‌هايى كه در آن به كار رفته بوده همچنان نمايان بوده به‌گونه‌اى كه شاعر عرب را قادر ساخته تا رنگ لباسهاى انوشروان و رنگ اسب او را هم در شعر خودش ذكر كند . اين نقش در كاخ سفيد مدائن و به قول بحترى در « ابيض المدائن » بوده ، كه در كهن شهر يا به گفته منابع عربى در المدينة العتيقة و در شرق دجله قرار داشته . در كاخ ديگرى از كاخ‌هاى مدائن هم كه در كتب عربى به نام ايوان كسرى و در فارسى ايوان مدائن خوانده مىشود و به گفته يعقوبى در
تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى ) — صفحة 48 | محمد مهدى ملايرى