آجرهاى قصرى كه از آن اكاسره در حومهء حيره بود ( و امروز ميدانگاهى در حيره است ) بساخت و پايههاى آن را بر ستونهاى سنگى و مرمر كه آنها هم از همان بناهاى اكاسره بود استوار ساخت . و اين وضع به همانگونه بود تا زمان معاويه كه به دست زياد كارگزار او در عراق تغييراتى در آن به عمل آمد « 1 » .
بنا به گفتهء بلاذرى قصر رصافه را هم كه منصور در كوفه ساخت و به قصر ابو الخصيب معروف گرديد براساس پايههاى قصرى قديمى كه در اين منطقه وجود داشته است بنا كرده بودند .
و از جمله بناهاى ساسانى در همين منطقهء كوفه محلى بوده است كه عربها آن را اصبع خفّان مىگفتهاند . ياقوت گويد : بناى عظيمى است نزديك كوفه و من گمان مىكنم كه آن را ايرانيان براى ديدهبانى ساخته بودهاند ، چنان كه رسم ايشان بوده است در چنين جاها . كوفه در دوران اسلامى هم همچنان يكى از مراكز مهمّ ايران و يكى از كانونهاى فرهنگ و تمدن اين سرزمين و زيستگاه شمار بسيارى از اسوارانى بود كه خود در همين دوران هم نشانهاى از قدرت ايرانيان به شمار مىرفتند . آنچنانكه وقتى معاويه خواست قدرت ايرانيان را در اين منطقه درهم شكند تا خود بتواند بر آنجا فرمان راند آن اسواران را به دست كارگزار خود در آنجا يعنى زياد به جاهاى دوردست و بيشتر در مرزهاى غربى - شام كه همواره مركز زدوخورد با روميان بود بپراكند .
* * *
رزمندگان ايرانى در كوفه
انتقال مركز خلافت اسلامى از مدينه سرزمين عربى به كوفه در قلمرو ايران يكى از رويدادهاى بزرگ در در تاريخ ايران و اسلام بود ، رويدادى كه دگرگونىهاى بزرگى را هم به دنبال داشت . علت آن امر را بايد در حوادثى جستجو كرد كه پس از كشته شدن خليفه عثمان در همين قلمرو ايران اتفاق افتاد . حوادثى كه از آمدن عايشه بيوهء پيغمبر ( ص ) و همراهان و سپاهيانش
هامش
( 1 ) . ياقوت ، معجم البلدان ، 1 / 291