گردشگاهها پرداختند و در دشتهاى سرسبز آنجا شكارگاهها و به تناسب آنها بناهائى به وجود آوردند كه برخى از آنها همچون قصر خورنق گذشته از نام و آوازهاى كه در آن دوران داشته « 1 » بر ادبيات عربى دوران اسلامى هم همچون نمونهاى از يك بناى باشكوه پرتوى گسترده افكنده است ، چون اين قصر در اين دوران هم تا دو سه قرن بعد همچنان بر پاى بوده است .
كاخهاى ساسانى در كوفه
از دوران ساسانى بجز خورنق كاخهاى ديگرى هم باقىمانده بوده كه در دورانهاى آشوب و جنگ و جدال به ويرانى كشيده شده و در دورههاى ثبات و استقرار برخى از آنها با نامهاى ديگر بازسازى شده كه در مواردى خبر آنها هم در تاريخها منعكس گرديده مانند قصرى قديمى و ساسانى در كوفه كه به نام قصر سعد بن ابى وقاص شناخته مىشده و ظاهرا تا زمان طبرى هم برپا بوده چه دربارهء آن گويد اين همان قصر امروز كوفه است ( و هى قصر الكوفة اليوم 1 / 2489 )
اين قصر هم داستانى دارد كه طبرى به اجمال آن را ذكر كرده ، گويد قصرى كه سعد ساخت در مقابل محراب مسجد كنونى كوفه بود و پس از اتمام آن بيت المال را در يك طرف آن قرار داد و خود او هم در طرف ديگر سكنى گزيد . و چون نقبى به بيت المال زده شد و اموالى از آن به سرقت رفت سعد داستان را به عمر نوشت و موضع خانهء خود و بيت المال را نسبت به صحن موجود براى او روشن ساخت ، عمر به او نوشت مسجد را از محل فعلى به جنب خانهء خودت منتقل كن و اين خانه را در جهت قبلى آن قرار بده چون مسجد در شب و روز خلوت نمىماند و همان مردم نگهبان بيت المال خواهند بود .
نقشهء اين قصر و مسجد را به صورتى كه عمر دستور داده بود يكى از دهقانان همدانى به نام روزبه پسر بزرگمهر پسر ساسان براى سعد كشيد و آن را با
هامش
( 1 ) . وصف آن پيش از اين در استان بهقباد گذشت .