چون اعمال خارجى هم به حسب صورت متفاوتند و هم به حسب معنا به همين جهت كلمه ( يعلم ) را دوباره ذكر نمود و اين آيه به منزلهء مقدمهاى است ، براى آيات بعد كه متعرض مسأله نبوّت و معاد مىشود .
[ آيهء ( 11 - 4 ) درخواستهاى كفّار از پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم ]
( 4 )
( وَ ما تَأْتِيهِمْ مِنْ آيَةٍ مِنْ آياتِ رَبِّهِمْ إِلَّا كانُوا عَنْها مُعْرِضِينَ )
: ( و هيچ آيهاى از آيات پروردگار بسوى آنها نمىآيد ، جز آنكه از آن روى برمىگردانند ) ، اين آيه بيانگر روحيه استكبار كفّار است كه در دلهاى آنها رسوخ كرده و از آيات دالّ بر حقّ و حقيقت اعراض نمودهاند و چنان شدهاند كه ديگر به هيچ آيهاى التفات نمىكنند ، پس آيات حق در دلهاى منكر آنان ايجاد ايمان و هدايت نمىكند ، چون قلبهاى آنها هدايت را نمىپذيرد ، امّا كسانى كه پيرو حق هستند با اين آيات به هدايتشان افزوده مىشود .
( 5 )
( فَقَدْ كَذَّبُوا بِالْحَقِّ لَمَّا جاءَهُمْ فَسَوْفَ يَأْتِيهِمْ أَنْباءُ ما كانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ )
: ( هر زمان كه حقّ به سوى آنان آمد ، آن را تكذيب كردند ، پس به زودى از نتايج استهزائشان خبردار خواهند شد ) ، معلوم است كه وقتى اينها اصل را كه حق است انكار كردند ، آيات دال بر آن را به سهولت تكذيب مىكنند ، امّا خداوند در مقام ترساندن و بيم دادن مىفرمايد : به زودى نتيجه اين استهزاء را خواهند ديد ، چون استهزاء به آيات پروردگار استهزاء به حق است و حق كه خواه ناخواه روزى ظاهر مىگردد و از مرحلهء ( انباء ) و خبر به مرحلهء خارج و عيان مىرسد و در اين هنگام چه بد روزگارى خواهند داشت ، انذار شدگان ،
( فَساءَ صَباحُ الْمُنْذَرِينَ )
« 1 » .
( 6 )
( أَ لَمْ يَرَوْا كَمْ أَهْلَكْنا مِنْ قَبْلِهِمْ مِنْ قَرْنٍ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ ما لَمْ نُمَكِّنْ لَكُمْ وَ
هامش
( 1 ) - سوره صافات ، آيه 177 .