چه هست امرى است كه رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله و سلم از تبليغ آن مىترسد و در دل مىخواهد آن را تا يك روز مناسبى به تأخير بياندازد و ترس ايشان بر جان خودشان نبود ، بلكه ترس از اضمحلال و از بين رفتن دين بوده و ايشان مىترسيد كه آن جناب را متهم كنند و در نتيجه دين خدا و دعوت او فاسد و بىنتيجه شود و مردم ممكن است آن حضرت را متّهم كنند كه به نفع خود قانون و شريعتى را وضع كرده است و از سياق فهميده مىشود كه اين امر ، حكمى است كه مايهء تماميّت دين و استقرار آنست و حكمى است كه اگر ابلاغ نشود تمام زحمات چندين سالهء پيامبر بىنتيجه مىشود و گويا هيچ ابلاغ رسالتى را به انجام نرسانده است و همچنين اين حكمى است كه انتظار مىرود مردم عليه آن قيام كنند و در نتيجه بنيان دين را متلاشى سازند و اين انتظار از ناحيه كفّار و بت پرستان و اهل كتاب نبوده ، بلكه از ناحيه مسلمين بوده و انتظار مىرفته كه مبادا مسلمانان بگويند : پيامبر اين حكم را به نفع خود مىدهد و مضمون روايات هم از طرق عامّه و هم از طرق اماميّه تأييد مىكند كه اين آيه شريفه دربارهء ولايت على عليه السّلام نازل شد و خداوند ، رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله و سلم را مأمور به ابلاغ فورى آن نموده ، در حالى كه آن جناب بيمناك بوده كه مبادا مردم خيال كنند وى از نزد خود ، پسر عمّ خود را جانشين خويش قرار داده است و به همين جهت انجام اين امر را به انتظار موقع مناسب به تأخير انداخت ، تا اينكه اين آيه نازل شد و ناچار در غدير خم آن را عملى فرمود و در آنجا به مردم ابلاغ كردند ، ( من كنت مولاه فهذا على مولاه ) « 1 » ، هر كس من مولاى اويم ، پس اين على عليه السّلام مولاى اوست ) .
و بايد دانست كه هرگز امّت از وليّى كه عهدهدار سرپرستى شئون و رتق و فتق امور او باشد بىنياز نمىگردد و هيچ عاقلى مجاز نمىداند كه توهّم كند ، دينى چنين عالمگير و
هامش
( 1 ) - خطبه غديريه رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم در كتابهاى عامه آمده و كتابهاى الغدير و غاية المرام و عبقات آن را به ثبوت رسانيدهاند . ( مصحح )