( 124 )
( إِذْ تَقُولُ لِلْمُؤْمِنِينَ أَ لَنْ يَكْفِيَكُمْ أَنْ يُمِدَّكُمْ رَبُّكُمْ بِثَلاثَةِ آلافٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُنْزَلِينَ )
: ( هنگامى كه به مؤمنان گفتى : آيا خداوند با سه هزار فرشته كه به يارى شما فرستاد ، شما را كفايت نكرد ؟ ) يعنى در روزى كه جنگ بدر واقع شد ، خداوند شما را يارى نمود با سه هزار فرشتهء مرسل و اين امر به جهت تشويق مؤمنان است ، به اينكه در راه خدا ثابت قدم باشند و ( امداد ) به معناى مدد رساندن مستمّر است .
( 125 )
( بَلى إِنْ تَصْبِرُوا وَ تَتَّقُوا وَ يَأْتُوكُمْ مِنْ فَوْرِهِمْ هذا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُمْ بِخَمْسَةِ آلافٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُسَوِّمِينَ )
: ( بلى ، اگر صبر در جهاد داشته باشيد و پرهيزگار باشيد ، چون كافران بر سر شما شتابان بيايند ، پروردگارتان ، شما را با پنج هزار فرشتهء نشاندار مدد مىرساند ) يعنى صبر و پايدارى و تقوى شرط لازم براى يارى خداوند است و ( فور ) از ريشهء ( فوران ) به معناى جوشش و غليان است و به عنوان استعاره در مورد سرعت و عجله به كار مىرود تا مناسب حالت آمادگى باشد ، پس ( من فورهم هذا ) يعنى همين ساعت ( مسوّمين ) يعنى داغ زده و نشان دار و در آيهء شريفه ديگرى دربارهء عذاب فرعونيان مىفرمايد
( يَسُومُونَكُمْ سُوءَ الْعَذابِ )
« 1 » ، يعنى شما را به بدترين وضع شكنجه مىكردند .
( 126 )
( وَ ما جَعَلَهُ اللَّهُ إِلَّا بُشْرى لَكُمْ وَ لِتَطْمَئِنَّ قُلُوبُكُمْ بِهِ وَ مَا النَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ )
: ( و خدا آنها را نفرستاد ، مگر براى آنكه به شما مژده فتح بدهند و دل شما را به نصرت خدا مطمئن كنند و فتح نيست مگر از جانب خداوند تواناى دانا به عواقب امور ) ، منظور از ( عند ) مقام ربوبى است كه تمام اوامر و فرامين بدان جا منتهى مىشود و هيچ يك از اسباب ، از آن مستقل و بىنياز نيست و مقصود آنست كه ملائكه مدد رسان در امر يارى هيچ استقلالى از خود ندارند ، بلكه آنها اسباب ظاهرى هستند كه
هامش
( 1 ) - سوره اعراف ، آيه 141 .