مىگشت ، نه آنها ، و فقط اذيّت و آزار در حق مسلمانان روا مىداشتند و خدا در نهايت دشمن خود را خوار و ذليل مىكند .
( 112 )
( ضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ أَيْنَ ما ثُقِفُوا إِلَّا بِحَبْلٍ مِنَ اللَّهِ وَ حَبْلٍ مِنَ النَّاسِ )
: ( ذلّت هر كجا كه يافت شوند بر آنان نوشته شده ، مگر اينكه متوسل به خدا يا وسيلهاى مردمى شوند . . . ) ، ( ذلّت ) يعنى شكستن و رام شدن در برابر دشمن و در معناى مقابل ( عزّت ) يعنى رام نشدن و نپذيرفتن تأثير از طرف مقابل است و اين ذلّت كه بر آنان واجب شد اگر ذلّت تشريعى باشد ، معناى آيه چنين مىشود كه يهود مقهور مسلمانان هستند و بايد به آنان جزيه بدهند ، مانند مجوسيان ، مگر آنكه داخل در ذمّه اسلام شوند و يا امانى از مردم ديگر غير يهود آنان را حفظ كند .
امّا اگر ذلّت تكوينى باشد آيه مىخواهد خبر از مقدّرات قوم يهود بدهد ، چون اسلام وقتى ظهور كرد كه يهود در حال ذلّت بودند و بعضى از آنان به مجوس و بعضى از آنان به نصارى جزيه مىدادند ( ثقفوا ) يعنى ( وجدوا ) يعنى هر جا يافته شوند چنين حكمى دارند .
مراد از ( حبل ) سببى است كه با تمسك به آن از مذلّت مضروبه بر آنان محفوظ بمانند و در مورد خدا ( حبل من اللّه ) به معناى قضا و قدر و حكم تكوينى يا تشريعى خداست و در مورد مردم ( حبل من الناس ) به معناى تمسك عملى مىباشد ، يعنى براى مصونيّت از ذلّت يا بايد مسلمان شوند يا بايد تحت حمايت و امان بعضى از مردم باشند ،
( وَ باؤُ بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ وَ ضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الْمَسْكَنَةُ )
: ( ايشان براى خود جايى از غضب خدا گرفتند ( گرفتار غضب خدا شدند ) و خوارى و مسكنت بر آنان حتمى شد ) ( باوؤا ) يعنى ( اتخذوا ) پس آنها گرفتار غضب خداوند شدند و مسكنت هم شديدترين درجات فقر است ،
( ذلِكَ بِأَنَّهُمْ كانُوا يَكْفُرُونَ بِآياتِ اللَّهِ وَ يَقْتُلُونَ الْأَنْبِياءَ بِغَيْرِ حَقٍّ ذلِكَ بِما عَصَوْا وَ كانُوا يَعْتَدُونَ )
: ( و اين بدان جهت است كه همواره به آيات