شما در بين شما فرستادم تا آيات ما را بر شما بخواند و شما را تزكيه كند و كتاب و حكمت به شما بياموزد و به شما ياد دهد آنچه را كه هرگز نمىدانستيد ) يعنى امر رسالت نيز انعامى ديگر در حق شما بود همچنانكه ساختن كعبه بدست ابراهيم عليه السّلام و قبله نمودن آن نعمت بود و اين آيه استجابت دعاى ابراهيم عليه السّلام است كه در ابتداى سوره نمود و خداوند بوسيله ظهور پيامبر و تلاوت قرآن و تطهير مكّه از رجس و پليدى بتها و اعتقادات فاسدهء كفر و شرك و بر طرف كردن ملكات رذيلهء اخلاقى مثل كبر و بخل و اعمال زشت و قبيح مثل قتل و زنا و تعليم معارف اصلى و فرعى دين ، ( تزكيه و تعليم كتاب و حكمت ) دعاى ابراهيم عليه السّلام را اجابت كرد .
[ آي 157 - 152 ) در باب ذكر خدا ، زنده بودن شهداء و آزمايش الهى ]
( 152 )
( فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ وَ اشْكُرُوا لِي وَ لا تَكْفُرُونِ )
: ( پس مرا ياد كنيد تا شما را ياد كنم و مرا شكر گزاريد و كفران نعمت نكنيد ) همانا خداوند بر پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم و مسلمانان منّت نهاد در هدايت آنان بسوى خويش و بسوى بالاترين مراحل كمال ، سپس متفرع بر نعمت اسلام نعمت دعوت آنها بسوى ياد خدا و شكر خداست تا بر شكر و عدم كفر آنها افزوده شود و پيامبر ( ص ) فرمود : كه خداوند مرا خبر داد كه خداوند همنشين كسى است كه او را ياد كند و خداوند فرموده : اى پسر آدم ، مرا در نفس خود ياد كن ، من نيز تو را در نفسم ياد مىكنم ، در خلوت مرا ياد كن ، من نيز تو را در خلوت ياد مىكنم ، در حضور ديگران مرا ياد كن من نيز تو را در حضور ديگران ياد مىكنم و فرمود : هنگامى كه بدانم بندهء من اشتغال به ذكر من دارد ، بندهام را از شهوات باز داشته و تنها به مناجات خود مشغولش كنم ، اگر چنين باشد و زمانى ارادهء سهو و نسيان بنمايد من حائل مىشوم از آنكه نسيان به او دست دهد و فرمود : مرا ياد كنيد تا من هم با نعمتم شما را ياد كنم و مرا با طاعت ياد كنيد تا شما را به نعمتها و احسان و آسايش و رضوان ياد نمايم .
( 153 )
( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ )
: ( اى