طبعان مشكلپسند و ساير ارباب صنايع و اصحاب بدايع آنچه در هر بلدى از بلاد ايرانزمين مىباشند جمع آورده و مركب و باركش و وجوه اخراجات و ساير تداركات از مال ديوان مهمسازى و تدارك جود و اهل و عيال هريك به قدر حال سرانجام و بطريق استعجال روانهء دربار فلك مثال و مضامين فرامين واجب الامتثال را متابعت و مسارعت نمايند . بعد از آنكه فرامين مطاعه بمضمون مشحون مشروح مباهاتبخش متصديان امور ديوانى هرمملكت گرديد و هريك بطريق فرموده صنعتكاران الكاى خود را جمع آورده ، ما يحتاج سرانجام و روانهء دربار ملايك مقام نمودند از هرمملكتى از ممالك عراق و فارس و آذربايجان و دار المرز و كوهكيلويه و عربستان و حويزه و توابع و بلاد خوزستان صنعتپيشگان گروهگروه روى اميد بدرگاه عرش شكوه آوردند و در اندك زمانى از بنا و نجار و نقاش و سنگتراش و معماران مجسطىگشا و استادان بدايعنما و پيرايهبندان صنايع پيشه و كارپردازان صايب انديشه و كوهبران قوىپيشه در آستان آسمانشان چندان جمع آمد كه از اهل كشورى فزونتر و با لشكرى برابر بود . پس كارگزاران دربار عظمتمدار بتدارك مصالح كار پرداخته ، در اندك زمانى از چوب و سنگ مرمر و ساير آئينههاى بزرگ عريض و طويل كه از ممالك روس و روم و بلاد فرنگيه وكلاى دولت جاويد مدت سرانجام كرده ، تجمل سفاين و ارادهء گردان و غيره نقل مىنمودند چندان جمع گشت كه اطلاع بر حقايق قدر و مقدار آنها از قوهء ادراك مدركان و حصرشان از حد اوهام افزون بود و استادان هرصنعت و پيشهوران هرحرفت به جهت انجام مصنوعات خود كارخانهاى بافسحت گشوده ، شروع در بدايع فنون و هريك در فن خويش آغاز اقسام سحر و فسون نمودند و حضرت ظل الله كشورپناه كه مهندسان اقليدس همتا و اكردانان مجسطىگشا طفلان سبقخوان دبستان ادراكش بودند بنفس نفيس متوجه طراحى آن بناى دولت مبنا گرديده ، در طالعى ميمون و ساعتى فرخنده و
تاريخ گيتى گشا ( در تاريخ سلسله زنديه ) ( فارسى ) — صفحة 156
مساهمون: محمد صادق موسوى اصفهانى
ص١٥٦