تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ فرشته از آغاز تا بابر ( فارسى ) — صفحة پيشگفتار 27

مساهمون:

صپيشگفتار ٢٧
به لفظ حقارت صراحتا يا كنايتا بر زبان جارى سازند - عياذا باللّه و معاذ اليه از آن سبب تعصّب از ميان سنّيان و شيعيان به كلّى زايل گشته و علماى مذهب جعفرى و فضلاى حضرات حنفى و شافعى چون شير و شكر باهم آميخته ، بساط مباحثت و منازعت درنورديدند .
گر آن بهتر ور اين بهتر تو را چه * چو حلقه مانده بر در تو را چه
و در مساجد و معابد هريك به طرز و آيين خود عبادت معبود حقيقى خود كرده زبان به مذمّت مذهب يكديگر نمىگشودند . . . » « 1 » و مخيّر ساخت كه اميران سنّىمذهب در اقطاع خويش خطبه به نام اصحاب خير الانام خوانده يا نماز به طريق خود مىگفته باشند و كسى براى اظهار شعار مذهب اهل سنت مزاحم آن جماعت نشود . » « 2 » و در جاى ديگر به ارادت برهان نظامشاه اوّل و علاقه او به آل على اشاره كرده و مىنويسد : « در سنهء اربع و اربعين و تسعمائه برهانشاه به دلالت و ارشاد شاه طاهر محبّت اهل بيت اختيار كرده نام خلفاى ثلاثه از خطبه بينداخت . . . و چون نشان دوازده امام ، عليه السلام ، سبز بود هرآينه به راهنمونى شاه طاهر چتر و رايات خود سبز گردانيد . » « 3 » تاريخ فرشته مشحون از اصطلاحات ديوانى و ادارى است كه مىتواند در زمينه پژوهش‌هاى تشكيلات ادارى و ديوانى هند منبع بسيار خوبى باشد . اطلاعاتى كه دربارهء اقوام مختلف چون راجپوت ، ران ، افغان ، پتهان ، بلبن ، تركان چهل‌گانى خلجى ، تغلق ، سورى ، و يا مكان‌هاى جغرافيايى و اطلاعات مردم‌شناسى و عقايد عاميانه ، جشن‌هاى دربارى و آداب مملكت‌دارى مىدهد درخور توجّه است . فرشته وقتى به شرح حال فيروز شاه تغلق مىپردازد ضمن پرداختن به شيوهء
هامش
( 1 ) . تاريخ فرشته ، 3 / 29 . ( 2 ) . همان ، 3 / 31 . ( 3 ) . همان ، 3 / 300 .