الهامات سبحانى و طينت پاكيزهسرشتش مورد آثار فيوضات ربّانى . »
يكى ديگر از ويژگىهاى تاريخ فرشته توجّه به آداب و رسوم ، اعتقادات و آئين هندوان است كه در كمتر اثرى مىتوان مشاهده كرد و در اين مقال به چند نمونه اشاره مىشود .
« گويند در كيش هندوان آن است كه هر راى كه دو نوبت از مسلمانان شكست يابد يا اسير شود ديگر شايستهء پادشاهى نباشد و گناه او به جز آنكه خود را در آتش بسوزاند پاك نشود » . « 1 »
فرشته از عدم مقبوليت افراد معلول و معيوب در جامعه اعيانى هندوستان سخن مىراند و مىنويسد : « در آن زمان اعيان هندوستان معيوبان را اطاعت نمىنمود . » « 2 »
و يا در جاى ديگر از تحفة المجاهدين نقل مىكند كه :
« رعاياى مليبار اكثر كفارند و عشاير آنجا را نيار گويند و عقد نيار خيطهاى است در گردن زن . بعد از آن سروكار آن زن نسبت به عاقد و غيره يكسان است . چنانچه يك زن مىتواند بود كه بىعقد ، شوهر متعدد داشته باشد و هرشب نوبت به يكى مىرسد . نجار و حداد و صباغ غير از براهمه در اين امر با نيار موافقت جويند . » « 3 »
فرشته در مورد اعتقادات مردم آن روزگار اطلاعات جالبى مىدهد ، درباره رواج بتپرستى در عهد راجه سورج مىنويسد :
« در عهدش برهمنى از طرف كوهستانى چهار كند به ملازمت او رسيد و چون در علوم غريبه و سمر دانا بود تصرّف تمام در مزاج سورج به هم رسانيده معامله بتپرستى تعليم نمود . آن برهمن به سورج گفت كه هركس شبيه بزرگ خود را از طلا و نقره و سنگ ساخته پرستش نمايد راه صواب جويد . از اين جهت خرد و بزرگ به هوس شبيه گذشتگان خود ساخته در پرستش قيام نمودند و سورج بلدهء قنّوج احداث نموده بر لب آب گنگ مشغول بتپرستى شده و خلايق نيز چنانچه در ضمير ايشان راه يافته بود هركدام به طرز خاص بتپرستى مىنمودند چنانچه نود طايفه هريك به طريقى پرستش
هامش
( 1 ) . تاريخ فرشته ، 1 / 80 .
( 2 ) . همان ، 1 / 121 .
( 3 ) . همان ، 4 / 470 .