از ديوان برو شمرد و فرمود هرچند كه استحقاق جزاء او جز از نكال و القاء درجات و بال نيست امّا قضاى حقّ برادرش اقچه « 1 » كه به هيچ وقت ازو بادرهء بد خدمتى صادر نشدست جان او ببخشيدم بقرار آنك مكافات بعضى عصيان خويش را يك سال مقيّد و محبوس باشد و بعد از آن بر ثغرى از ثغور دار الحرب بكنار جند باقى عمر بگذراند ، مقارن اين فتح خبر بشارت « 2 » ظفر قاتر بوقو بر سر كنار درك « 2 » در رسيد و الثّالث « 3 » خبر ورود رسل دار الخلافه با تشريفات فاخر و صلات وافر بود و منشور سلطنت ممالك عراق و خراسان و تركستان ، و چون انديشهء امورى كه بدان ملتفت بود از پيش برخاست و از ديوان عزيز فراغ دل حاصل گشت بقطع و حسم ملاحده مايل شد و بپاى قلعهء قاهره كه سلطان ارسلان بن طغرل آن را گشاده و بدان سبب بقلعهء ارسلان گشاى معروف شده لشكر كشيد و مدّت چهار ماه بمحاصرهء آن اشتغال نمود تا عاقبة الأمر بعد از اضطرار بمصالحه فوجفوج بشيب
هامش
كنيد بص 39 س 6 ،
( 1 ) كذا فى ه ، ج : اقجه ، د : آقجه ، آ : اقحه ، ب : اقحه ؟ ؟ ؟ ، - آقچه بمعنى سفيد رنگ است يعنى مايل بسفيدى چون قراچه و كوكچه و غيرهما در الوان ( هوتسما ، ترجمان تركى و عربى ص 31 ) ،
( 2 - 2 ) تصحيح قياسى است ، و اصل عبارت متن در غالب نسخ مغشوش است ، آ : ظفر كنار درك بر سر قاير بوقو ، ب : طفر كنار درك بر سر قاير بوعو ؟ ؟ ؟ ، ج : ظفر الب درك بر سر قاير بوقو خان ، د : ظفر كنار درك بر سر قاير يرغو ، ه : بظفر الب درك بر سر قاير بوقو خان ، د : ظفر كنار درك بر سر قادر يرغو ، ه : بظفر بر البدرك قاير بوقو ، و اقرب بصواب نسخهء ه است با تقديم و تأخيرى كه در آن است يعنى بايد « قاير بوقو » مقدّم بر « بر البدرك » باشد ، و عبارت نسخ اربعهء ديگر كه موهم ظفر كنار درك بر قاتر بوقو است بكلّى ضدّ مقصود و بلا شكّ سهو نسّاح است چه مصنّف سابق در ص 41 گفت كه سلطان قادر بوقو را اسير كرد و با سلاسل و اغلال بخوارزم فرستاد پس از آن او را از ذلّ اسارت بعزّ امارت رسانيد و ويرا بدفع كار الب درك فرستاد ، و اين صريح است كه بشارت مقصود در اينجا خبر ظفر قادر بوقو است بر الب درك نه برعكس چه در اين صورت اين بشارت سلطانرا نيست بل دشمنان ويراست ، - براى قاتر بوقو رجوع كنيد بص 34 ح 2 و براى كنار درك بص 41 ح 3 ،
( 3 ) كذا فى ب د ه ، آ ج : و اشارت ،